Velo Grablje

Velo Grablje
Velo Grablje Velo Grablje na zemljovidu Hrvatske
Država	Hrvatska
Županija	Splitsko-dalmatinska
Općina/Grad	Hvar
Najbliži (veći) grad	Hvar
Svetac zaštitnik	sv. Kuzma i Damjan
Etnik	Grobjanin, Velograbjanin Grobajka, Grabajka
Ktetik	grobajski, grabajski
Zemljopisne koordinate	43°10′19″N 16°31′34″E
Pozivni broj	021
Autooznaka	ST
Velo Grablje Velo Grablje na zemljovidu Splitsko-dalmatinske županije
Datoteka:Velo Grablje ve vnitrozemi Hvaru.jpg Velo Grablje

Velo Grablje (lokalno ime: Velo Grobje) je naselje na Hvaru, u Splitsko-dalmatinskoj županiji. Administrativno je dio Grada Hvara.

Ime

Selo je dobilo ime po grabu. U Statutima communitatis Lesinae iz 1609. zabilježen je kao Grabge. Budući da je naselje u dolini, kaže se da se ide u Velo Grablje.

Kultura

Velo Grablje pripada rimokatoličkoj župi sv. Kuzme i Damjana.

Na vidikovcu sv. Roku, 600 metara zračne udaljenosti od prvih kuća u Velom Grablju, povratnik iz Amerike Ivan Budrović je u čast svoje obitelji 1937. podigao kapelu sv. Dominiku i Petronili.

Ugledni iseljenik Ivo Zaninović projektirao je muzej. Muzej je bio pred dovršetkom, a izgradnju je prekinula Zaninovićeva smrt.

Iz Velog Grablja je udruga Pjover.

U Velom Grablju održava se od 2009. godine edukativna, gospodarska, kulturna i turistička manifestacija Festival levande, koja slavi dugogodišnju tradiciju uzgoja i proizvodnje lavande po kojoj je Hvar desetljećima bio poznat kao „Otok lavande“.

Spomenici i znamenitosti

• Ruralna cjelina Velo Grablje
• Eko-etno selo Velo Grablje
• Suhozidni park Velo Grablje

Stanovništvo

Podaci iz 1857. i 1869. sadrže i podatke za naselje Malo Grablje.

<style> .population-wrapper {

 width: 100%;
 max-width: 750px;
 margin: 20px auto;
 padding: 15px;
 background: #f8f9fa;
 border: 1px solid #ddd;
 border-radius: 12px;
 box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,0.1);
 font-family: sans-serif;

}

/* Dark mode */ @media (prefers-color-scheme: dark) {

 .population-wrapper {
   background: #1e1e1e;
   border-color: #444;
   color: #eee;
 }
 .population-bar span {
   color: #fff;
 }

}

/* Bar chart */ .population-bar {

 display: flex;
 align-items: center;
 margin: 6px 0;

} .population-year {

 width: 60px;
 font-weight: bold;

} .population-value {

 flex-grow: 1;
 height: 22px;
 border-radius: 4px;
 position: relative;
 transition: width 1.2s ease;

} .population-value.up { background: #4caf50; } .population-value.down { background: #f44336; } .population-value.equal { background: #607d8b; } .population-value span {

 position: absolute;
 right: 6px;
 top: 2px;
 font-size: 12px;
 font-weight: bold;
 color: #fff;

}

/* Tooltip */ .population-value:hover::after {

 content: attr(data-tooltip);
 position: absolute;
 top: -28px;
 right: 0;
 background: #333;
 color: #fff;
 padding: 4px 8px;
 font-size: 12px;
 border-radius: 4px;
 white-space: nowrap;
 z-index: 10;

}

/* SVG line chart */ .population-linechart {

 width: 100%;
 margin-top: 20px;

} .population-stats {

 margin-top: 15px;
 font-size: 14px;
 background: #eef2f5;
 padding: 10px;
 border-radius: 8px;

} @media (prefers-color-scheme: dark) {

 .population-stats {
   background: #2a2a2a;
 }

} </style>

Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.

{{#vardefine:max|0}} {{#vardefine:min|999999}} {{#vardefine:sum|0}} {{#vardefine:count|0}}

<svg class="population-linechart" viewBox="0 0 800 300" preserveAspectRatio="none">

 <polyline fill="none" stroke="#007bff" stroke-width="3"
   points="
   {{#loop:1|20|
     {{#vardefine:sum| }}
       {{#vardefine:count| }}
       {{#vardefine:max| }}
       {{#vardefine:min| }}
       ,
   }}
   " />

</svg>

{{#vardefine:p0|0}} {{#loop:1|20|

 {{#vardefine:trend|
     
   }}

{{{a{{#var:loop}}}}}

     <div class="population-value {{#var:trend}}"
          style="width:%;"
          data-tooltip="Godina {{{a{{#var:loop}}}}}: {{{p{{#var:loop}}}}} stanovnika">
       {{{p{{#var:loop}}}}}

   {{#vardefine:p0|{{{p{{#var:loop}}}}}}}

}}

Najviše: {{#var:max}} stanovnika
Najmanje: {{#var:min}} stanovnika
Prosjek: stanovnika
Ukupno godina: {{#var:count}}

Izvor – Državni zavod za statistiku

Poznate osobe

• Sibe Budrović, hrv. dominikanac, pedagog i vjerski pisac
• Sandro Zaninović (Sandro Zaninovich), amer. dirigent i skladatelj
• Nikša Petrić, hrv. arheolog, povjesničar i pjesnik
• Ivo Zaninović, hrv. pomorski inženjer, filantrop, dobrotvor, jedan od prvih i glavnih organizatora pomoći Hrvatskoj u SAD-u za vrijeme velikosrpske agresije
• Marin Zaninović, hrv. arheolog

Šport

HNK Levanda natječe se u Hvarskoj nogometnoj ligi. HNK Lavanda ima oko 30 registriranih igrača, dok je broj stanovnika Velog Grablja tek oko 20 (21 po popisu iz 2001.). Razlog time je što u gradu Hvaru živi mnogo obitelji doseljenika iz Velog Grablja kojima je posebna čast igrati za Lavandu.

Vanjske poveznice

• Urbanistički plan uređenja - Velo Grablje Grad Hvar

Nedovršeni članak Velo Grablje koji govori o naselju u Hrvatskoj treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima uređivanja Hrvatske internetske enciklopedije.