Mitohondrijska DNK: razlika između inačica

Izvor: Hrvatska internetska enciklopedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Bot: Automatski unos stranica
 
m Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Citiraj web +{{Citiranje weba)
 
Nije prikazana jedna međuinačica
Redak 1: Redak 1:
<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg|minijatura|Shematski prikaz mitohondrija]]
<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg|minijatura|Shematski prikaz mitohondrija]]
'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij|mitohondrijima]], [[organela|organelama]] u [[stanica|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.  
'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij|mitohondrijima]], [[organela|organelama]] u [[stanica|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.  
Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo | Vijesti | Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{cite web|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html|work=Bradshaw Foundation|publisher=Bradshaw Foundation|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.
Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo | Vijesti | Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{Citiranje weba|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html|work=Bradshaw Foundation|publisher=Bradshaw Foundation|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.
U tvorbi genoma [[zigota|zigote]] (oplođene [[jajna stanica|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je  da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti|crvene krvne stanice]].
U tvorbi genoma [[zigota|zigote]] (oplođene [[jajna stanica|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je  da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti|crvene krvne stanice]].


Posljednja izmjena od 1. prosinac 2021. u 09:23

Datoteka:Mitochondrion mini.svg
Shematski prikaz mitohondrija

Mitohondrijska DNA (mtDNA, eng. mtDNA, mDNA) je deoksiribonukleinska kiselina koja se nalazi u mitohondrijima, organelama u stanicama eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, adenozin trifosfat (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama eukariota. Većina je u staničnoj jezgri, a kod biljaka također i u kloroplastima.[1] Kod jednostavnih organizama kao što su prokarioti (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od citoplazme jezgrinom ovojnicom, time i DNA. Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 baznih parova. Ljudska mitohondrijska DNA prvi je znatni dio ljudskog genoma koji je sekvenciran.[2] Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,[3] a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.[4] Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji. U tvorbi genoma zigote (oplođene jajne stanice majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.[5] Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. crvene krvne stanice.

Nasljeđivanje mtDNA po očinskoj liniji zabilježeno je kod nekih kukaca poput voćne mušice,[6] medonosnih pčela,[7] i Magicicada.[8]

Neke praživotinje poput Cryptosporidiuma imaju mitohondrije koji nemaju nikakvu DNA.[9]

Vidi

Referencije

  1. ↑ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina
  2. ↑ Vaše gensko podrijetlo | Vijesti | Moje zdravlje. Kolumnist: Sanja Bastić Ban
  3. ↑
    • Parametar accessdate nije dopušten u klasi web

  4. ↑ Podvodni.hr
  5. ↑ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina
  6. ↑
    • Nepoznat parametar: issue
    • Parametar pmid nije dopušten u klasi journal
    • Parametar type nije dopušten u klasi journal
  7. ↑
    • Nepoznat parametar: issue
    • Parametar pmid nije dopušten u klasi journal
    • Parametar type nije dopušten u klasi journal
  8. ↑
    • Nepoznat parametar: editor1-last
    • Nepoznat parametar: pmc
    • Nepoznat parametar: editor1-first
    • Nepoznat parametar: issue
    • Parametar pmid nije dopušten u klasi journal
    • Parametar type nije dopušten u klasi journal
  9. ↑
    • Nepoznat parametar: issue
    • Parametar pmid nije dopušten u klasi journal
    • Parametar type nije dopušten u klasi journal
    • Parametar date nije dopušten u klasi journal
    • Parametar url nije dopušten u klasi journal
Dobavljeno iz "https://enciklopedija.cc/index.php?title=Mitohondrijska_DNK&oldid=360389"