Suradnik10: Zamjena teksta - '{{Citiranje web |' u '{{citiranje weba|'

2025-09-14T05:03:56Z

Zamjena teksta - '{{Citiranje web |' u '{{citiranje weba|'

←Starija inačica		Inačica od 14. rujan 2025. u 05:03
Redak 158:		Redak 158:
	\|- valign=top		\|- valign=top
	!align=right\| Source:		!align=right\| Source:
	\| [[United States Environmental Protection Agency\|EPA]]<ref name=EPA>{{~~Citiranje web~~ \|url=http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html \|title=Great Lakes Atlas: Factsheet #1 \|accessdate=2007-12-03 \|author= \|date=March, 9th, 2006 and French \|publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref>		\| [[United States Environmental Protection Agency\|EPA]]<ref name=EPA>{{citiranje weba\|url=http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html \|title=Great Lakes Atlas: Factsheet #1 \|accessdate=2007-12-03 \|author= \|date=March, 9th, 2006 and French \|publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref>
	\|}		\|}

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje web)

2021-12-08T11:05:49Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje web)

←Starija inačica		Inačica od 8. prosinac 2021. u 11:05
Redak 158:		Redak 158:
	\|- valign=top		\|- valign=top
	!align=right\| Source:		!align=right\| Source:
	\| [[United States Environmental Protection Agency\|EPA]]<ref name=EPA>{{~~cite~~ web \|url=http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html \|title=Great Lakes Atlas: Factsheet #1 \|accessdate=2007-12-03 \|author= \|date=March, 9th, 2006 and French \|publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref>		\| [[United States Environmental Protection Agency\|EPA]]<ref name=EPA>{{Citiranje web \|url=http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html \|title=Great Lakes Atlas: Factsheet #1 \|accessdate=2007-12-03 \|author= \|date=March, 9th, 2006 and French \|publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref>
	\|}		\|}

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-07-14T14:11:23Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Jezero
| ime =Velika jezera
| slika = Great-Lakes-Basin.svg
| slika_opis = Karta porječja Velikih jezera
| lokacija = [[Kanada]], [[SAD]]
|širina-stupnjevi =
|širina-minute =
|širina-oznaka =
|dužina-stupnjevi =
|dužina-minute =
|dužina-oznaka =
| površina =
| zapremina =
| dubina =
| visina =
| širina =
| dužina =
| vrsta =
| pritok =
| ulijeva =
| države = [[Kanada]], [[SAD]]
}}
{{slično|jezerima u [[Sjeverna Amerika|Sjevernoj Americi]]|afrička jezera|Afrička velika jezera}}

'''Velika jezera''' (engleski: '''The Great Lakes''') su skupina povezanih jezera na granici [[SAD|SAD-a]] i [[Kanada|Kanade]].

==Opis==

Površinom su najveća skupina slatkovodnih jezera na svijetu, a sastoje se od međusobno povezanih jezera [[Jezero Superior|Superior]], [[Jezero Michigan|Michigan]], [[Huron]], [[Jezero Erie|Erie]] i [[Jezero Ontario|Ontario]]. Ukupno Velika jezera sadrže 20% ukupne količne svjetskih zaliha pitke vode. Uz pet glavnih jezera nalaze se brojna manja jezera, rijeke i oko 35.000 otoka.

Vodeni putevi koji povezuju jezera:
* jezera Michigan i Huron su hidrološki jedno jezero, na istoj nadmorskoj visini, povezani kanalom Mackinac.
* rijeka St. Marys povezuje jezero Superior i jezero Huron.
* rijeka [[Saint Clair (rijeka)|Saint Clair]] (St. Clair) povezuje jezero Huron i jezero [[Saint Clair (jezero u Sjevernoj Americi)|Saint Clair]].
* rijeka [[Detroit (rijeka)|Detroit]] povezuje jezero St. Clair i jezero Erie, a ujedno čini i granicu između SAD-a i Kanade
* rijeka [[Niagara]], zajedno sa [[Slapovi Niagare|slapovima Niagara]] povezuje jezero Erie i jezero Ontario.
* rijeka [[Saint Lawrence (rijeka)|St. Lawrence]] povezuje jezero Ontario i [[Atlantski ocean]].

Velika jezera ne sastoje se samo od pet velikih jezera, već od brojnih manjih jezera i rijeka i otprilike 35.000 otoka.

=== Batimetrija ===
{| class="wikitable" style="text-align: center" width="100%" cellpadding="5px"
|-

!
![[Erie (jezero)|Erie]]
![[Huron]]
![[Michigan (jezero)|Michigan]]
![[Ontario (jezero)|Ontario]]
![[Superior]]
|-
! Površina jezera
| 25.700 km2
| 59.600 km2
| 58.000 km2
| 19.500 km2
| 82.400 km2
|-
! Volumen vode
| 480 km3
| 3.540 km3
| 4.900 km3
| 1.640 km3
| 12.000 km3
|-
! Visina
| 174 m
| 176 m
| 176 m
| 75 m
| 180 m
|-
! Prosječna dubina
| 19 m
| 59 m
| 85 m
| 86 m
| 147 m
|-
! Najveća dubina
| 64 m
| 230 m
| 281 m
| 246 m
| 406 m
|-
! Veća naselja
| [[Buffalo, New York|Buffalo, NY]] '''[[Cleveland, Ohio|Cleveland, OH]]''' [[Erie, Pennsylvania|Erie, PA]] [[Toledo, Ohio|Toledo, OH]]
| '''[[Sarnia, Ontario|Sarnia, ON]]''' [[Owen Sound, Ontario|Owen Sound, ON]] [[Alpena, MI]] [[Port Huron, MI]] [[Bay City, MI]]
| '''[[Chicago|Chicago, IL]]''' [[Gary, Indiana|Gary, IN]] [[Michigan City, Indiana|Michigan City, IN]] [[Muskegon, Michigan|Muskegon, MI]] [[Green Bay, Wisconsin|Green Bay, WI]] [[Milwaukee|Milwaukee, WI]]
| [[Hamilton, Ontario|Hamilton, ON]] [[Kingston, Ontario|Kingston, ON]] [[Oshawa, Ontario|Oshawa, ON]] [[Rochester, New York|Rochester, NY]] '''[[Toronto|Toronto, ON]]''' [[Mississauga|Mississauga, ON]]
| '''[[Duluth, Minnesota|Duluth, MN]]''' [[Sault Ste. Marie, Ontario|Sault Ste. Marie, ON]] [[Sault Ste. Marie, Michigan|Sault Ste. Marie, MI]] [[Thunder Bay, Ontario|Thunder Bay, ON]] [[Marquette, Michigan|Marquette, MI]] [[Superior, Wisconsin|Superior, WI]]
|}

{| border=0 cellspacing=2 cellpadding=0 width=600 style="font-size:smaller; clear:both;"
|+ style="font-size:larger;"| '''Relativne visine, prosječne dubine, najveže dubine i volumeni Velikih jezera.'''
|-
|colspan=2|
<timeline>
ImageSize = width:595 height:250
PlotArea = width:525 height:200 left:50 bottom:15
AlignBars = justify

Period = from:-1000 till:600
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:-1000
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:-1000

Colors =
id:blue1 value:rgb(0.0,0.0,0.75)
id:blue2 value:rgb(0.1,0.1,0.8)
id:blue3 value:rgb(0.2,0.2,0.85)
id:blue4 value:rgb(0.3,0.3,0.9)
id:blue5 value:rgb(0.4,0.4,0.95)
id:textinbar value:yelloworange
id:textoutsidebar value:redorange

Define $elevation = shift:(0,15) mark:(line,textoutsidebar) textcolor:textoutsidebar
Define $avgdepth = mark:(line,textinbar) textcolor:textinbar
Define $maxdepth = shift:(0,-11) mark:(line,textoutsidebar) textcolor:textoutsidebar

PlotData=
align:center

bar:Superior from:-732 till:600 width:194 color:blue1
$elevation at:600 text:"600 ft (183 m)"
$avgdepth at:117 shift:(0,1) text:"483 ft (147 m)"
$maxdepth at:-732 text:"1,332 ft (406 m)"

bar:Michigan from:-348 till:577 width:113 color:blue5
$elevation at:577 text:"577 ft (176 m)"
$avgdepth at:298 shift:(0,2) text:"279 ft (85 m)"
$maxdepth at:-348 text:"925 ft (282 m)"

bar:Huron from:-173 till:577 width:101 color:blue3
$elevation at:577 text:"577 ft (176 m)"
$avgdepth at:382 shift:(0,1) text:"195 ft (59 m)"
$maxdepth at:-173 text:"750 ft (229 m)"

bar:Erie from:359 till:569 width:49 color:blue2
$elevation at:569 text:"569 ft (173 m)"
$avgdepth at:507 align:left shift:(30,2) textcolor:textoutsidebar text:"62 ft (19 m)"
$maxdepth at:359 text:"210 ft (64 m)"

bar:Ontario from:-559 till:243 width:44 color:blue4
$elevation at:243 text:"243 ft (74 m)"
$avgdepth at:-40 shift:(0,2) text:"283 ft (86 m)"
$maxdepth at:-559 text:"802 ft (244 m)"

align:left shift:(35,0) textcolor:green
at:243 text:"surface~elevation"
at:-40 text:"average~depth"
at:-559 text:"maximum~depth"
</timeline>
|- valign=top
!align=right| Notes:
| Područje svakog pravokutnika razmjerno je volumenu vode svakog jezera.
|- valign=top
!align=right| Source:
| [[United States Environmental Protection Agency|EPA]]<ref name=EPA>{{cite web |url=http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html |title=Great Lakes Atlas: Factsheet #1 |accessdate=2007-12-03 |author= |date=March, 9th, 2006 and French |publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref>
|}

=== Jezero Michigan-Huron ===
Jezera Michigan i Huron hidrološki su jedno jezero, za koje se ponekad koristi naziv Jezero Michigan-Huron; oba jezera imaju istu nadmorsku visinu od 176 m, te nisu povezana rijekom već prolazom [[Mackinac (prolaz)|Mackinac]].

=== Ostale površine vode ===
* Zaljev [[Georgian]] je veliki zaljev jezera Huron od kojega je odvojen poluotokom [[Bruce (poluotok)|Bruce]] i otocima [[Manitoulin]]. U zaljevu se nalazi većina otoka Velikih jezera (oko 30.000)
*[[Mackinac (prolaz)|Mackinac]] prolaz povezuje jezero Michigan i jezero Huron.
*[[Welland kanal]] povezuje jezera Erie i Ontario, zaobilazeći rijeku [[Niagara]] koje nije plovna čitavim tijekom zbog [[Slapovi Niagare|Slapova Niagare]].
*[[Saint Clair (jezero u Sjevernoj Americi)|Jezero St. Clair]] je najmanje jezero u sustavu Velikih jezera, te se upravo zbog svoje velićine rijetko smatra jednim od Velikih jezera
*[[Nipigon (jezero)|Nipigon]] jezero, sjeverno od jezera Superior, se često smatra šestim Veliki jezerom

=== Povezanost s morima ===
Vodenim kanalom [[Saint Lawrence]] (Saint Lawrence Seaway) Velika jezera povezana su sa [[Atlantski ocean|Atlantskim oceanom]] ([[Zaljev St. Lawrence]]), te ovaj sustav služi za promet teretnih i putničkih brodove. Brodovi se vodenim putem kreću kroz sustav kanala i brana, a dio se prometa odvija i rijekama.

Velika jezera povezana su sa [[Meksički zaljev|Meksičkim zaljevom]] rijekom [[Illinois (rijeka)|Illinois]] (od grada [[Chicago]]), pa dalje rijekom [[Mississippi (rijeka)|Mississippi]] u zaljev, ili alternativno preko rijeke Illinois (od Chicaga), rijekom Mississippi, do ušća rijeke [[Ohio (rijeka)|Ohio]], uzvodno rijekom Ohio, dalje u rijeku [[Tennessee (rijeka)|Tennessee]] iz koje dalje vodenim putem engl. [[Tennessee-Tombigbee Waterway]] u zaljev Mobile.

Manji brodovi mogu i [[Erie (kanal)|kanalom Erie]] i rijekom [[Hudson (rijeka)|Hudson]] doploviti do [[New York]]a.

== Porijeklo imena ==
{| class="wikitable" style="text-align: center" width="100%" cellpadding="5px"
|-
!
!Jezero Erie
!Jezero Huron
!Jezero Michigan
!Jezero Ontario
!Jezero Superior
|-
! Porijeklo imena
| [[Erie Indijanci|Erie]]; skraćena forma riječi ''Erielhonan'' iz porodice jezika [[Iroquoian]], što znači “dugi rep” ("long tail"), a odnosi se na kuguara ili pumu
| Francuski istraživači nazvali su stanovnike u području jezera, “[[Huron Indijanci|Huron]]”
| Najvjerojatnije iz jezika [[Ojibwa]] od riječi "mishigami" što znači “velika voda”
| [[Wyandot]] (Huron) riječ "ontarío" znači “Jezero svjetlucave vode” (Ontara = lijep, Ontario = lijepo jezero)
| Engleski prijevod francuskog pojma “lac supérieur” ("gornje jezero"), što se odnosi na položaj iznad jezera Huron, Ojibwe su ga nazivali "Gitchigumi"
|-
|}

== Vrela ==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==

[[Kategorija:Jezera u Kanadi]]
[[Kategorija:Jezera u SAD-u]]
[[Kategorija:Porječje Rijeke sv. Lovrijenca]]
[[Kategorija:Regije Sjeverne Amerike]]

Velika jezera - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{Citiranje web |' u '{{citiranje weba|'

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje web)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica