Skupština SFRJ - Povijest promjena

Suradnik10 u (test) 19:10, 27. studeni 2025.

2025-11-27T19:10:20Z

←Starija inačica		Inačica od 27. studeni 2025. u 19:10
Redak 1:		Redak 1:
	{{Institucije SFRJ}}		{{Institucije SFRJ}}
	'''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''' (Savezna skupština) je bila najviše predstavničko tijelo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija\|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]] od 1945. do 1992. godine.		'''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''' (slo. ''Skupščina Socialistične Federativne Republike Jugoslavije'', srp. ''Скупштина Социјалистичке Федеративне Републике Југославије'', mak. ''Собрание на Социјалистичка Федеративна Република Југославија'') odnosno '''Savezna skupština''' (slo. '' Zvezna skupščina'', srp. ''Савезна скупштина'', mak. ''Сојузното собрание'') , je bila najviše predstavničko tijelo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija\|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]] od 1945. do 1992. godine.

	Formirana je u studenome 1945. godine, poslije izbora za Ustavotvornu skupštinu. Do tada je ulogu skupštine vršilo [[Antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Jugoslavije]] (AVNOJ), koji je 10. kolovoza 1945. godine promijenio naziv u Privremena narodna skupština [[Demokratska Federativna Jugoslavija\|Demokratske Federativne Jugoslavije]]. Tokom svog postojanja, skupština je nekoliko puta mijenjala sastav i nazive, pa se tako zvala:		Formirana je u studenome 1945. godine, poslije izbora za Ustavotvornu skupštinu. Do tada je ulogu skupštine vršilo [[Antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Jugoslavije]] (AVNOJ), koji je 10. kolovoza 1945. godine promijenio naziv u Privremena narodna skupština [[Demokratska Federativna Jugoslavija\|Demokratske Federativne Jugoslavije]]. Tokom svog postojanja, skupština je nekoliko puta mijenjala sastav i nazive, pa se tako zvala:

	* '''Ustavotvorna skupština FNR Jugoslavije''', studeni 1945. - siječanj 1946.		* '''AVNOJ''' (27. studenoga 1942. do 10. kolovoza 1945.)
	* '''Narodna skupština Federativne Narodne Republike Jugoslavije''', siječanj 1946. - siječanj 1953.		* '''Privremena narodna skupština DFJ''' (10. kolovoza do 26. listopada 1945.)
	* '''Savezna narodna skupština''', siječanj 1953. - travanj 1963.		* '''Ustavotvorna skupština FNR Jugoslavije''' (srp. ''Уставотворна скупштина'', mak. ''Уставотворно собрание'', slo. ''Ustavodajna skupščina''), studeni 1945. - siječanj 1946. Domovi: Savezna skupština i Skupština naroda.
	* '''Savezna skupština''', travanj 1963. - veljača 1974.		* '''Narodna skupština Federativne Narodne Republike Jugoslavije''' (srp. ''Народна скупштина Федеративне Народне Републике Југославије'', mak. ''Национално собрание на Федеративна Народна Република Југославија'', slo. ''Ljudska skupščina Federativne Ljudske Republike Jugoslavije''), siječanj 1946. - siječanj 1953. Domovi: [[Savezno vijeće]] i [[Vijeće naroda]].
	* '''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''', veljača 1974. - travanj 1992.		* '''Savezna narodna skupština''' (srp. ''Савезна народна скупштина'', mak. ''Сојузно национално собрание'', slo. ''Zvezna ljudska skupščina''), siječanj 1953. - travanj 1963. Domovi: Savezno vijeće i [[Vijeće proizvođača]].
			* '''Savezna skupština''' (srp. ''Савезна скупштина'', mak. ''Сојузното собрание'', slo. ''Zvezna skupščina''), travanj 1963. - veljača 1974. Domovi: : Savezno vijeće (do 1968., otkad je općenadležno Vijeće naroda), [[Privredno vijeće (Savezna skupština)\|Privredno vijeće]], [[Prosvjetno-kulturno vijeće (Savezna skupština)\|Prosvjetno-kulturno vijeće]], [[Socijalno-zdravstveno vijeće (Savezna skupština)\|Socijalno-zdravstveno vijeće]] i [[Organizacijsko-političko vijeće (Savezna skupština)\|Organizacijsko-političko vijeće]].
			* '''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''', veljača 1974. - travanj 1992. Domovi: Savezno veće i [[Vijeće republika i pokrajina]].

	Središte Skupštine SFR Jugoslavije se nalazilo u [[Beograd]]u u zgradi današnjeg Doma [[Narodna skupština Republike Srbije\|Narodne skupštine Republike Srbije]] u Bulevaru Revolucije (danas Bulevar kralja Aleksandra).		Središte Skupštine SFR Jugoslavije se nalazilo u [[Beograd]]u u zgradi današnjeg Doma [[Narodna skupština Republike Srbije\|Narodne skupštine Republike Srbije]] u Bulevaru Revolucije (danas Bulevar kralja Aleksandra).

WikiSysop: bny

2022-04-14T14:11:59Z

bny

←Starija inačica		Inačica od 14. travanj 2022. u 14:11
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Skupština SFRJ'''-->~~{{Institucije SFRJ}}		{{Institucije SFRJ}}
	'''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''' (Savezna skupština) je bila najviše predstavničko tijelo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija\|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]] od 1945. do 1992. godine.		'''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''' (Savezna skupština) je bila najviše predstavničko tijelo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija\|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]] od 1945. do 1992. godine.

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-08T18:22:41Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Institucije SFRJ}}
'''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''' (Savezna skupština) je bila najviše predstavničko tijelo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji]] od 1945. do 1992. godine.

Formirana je u studenome 1945. godine, poslije izbora za Ustavotvornu skupštinu. Do tada je ulogu skupštine vršilo [[Antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Jugoslavije]] (AVNOJ), koji je 10. kolovoza 1945. godine promijenio naziv u Privremena narodna skupština [[Demokratska Federativna Jugoslavija|Demokratske Federativne Jugoslavije]]. Tokom svog postojanja, skupština je nekoliko puta mijenjala sastav i nazive, pa se tako zvala:

* '''Ustavotvorna skupština FNR Jugoslavije''', studeni 1945. - siječanj 1946.
* '''Narodna skupština Federativne Narodne Republike Jugoslavije''', siječanj 1946. - siječanj 1953.
* '''Savezna narodna skupština''', siječanj 1953. - travanj 1963.
* '''Savezna skupština''', travanj 1963. - veljača 1974.
* '''Skupština Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije''', veljača 1974. - travanj 1992.

Središte Skupštine SFR Jugoslavije se nalazilo u [[Beograd]]u u zgradi današnjeg Doma [[Narodna skupština Republike Srbije|Narodne skupštine Republike Srbije]] u Bulevaru Revolucije (danas Bulevar kralja Aleksandra).

== Sastav ==
'''Ustavotvorna skupština FNRJ''' je bila dvodomna (Savezna skupština i Skupština naroda). '''Narodna skupština FNRJ''' je do [[Ustavni zakon 1953.|Ustavnog zakona o osnovama društvenog i političkog uređenja FNRJ i saveznim organima vlasti]] iz [[1953.]] zadržala istu strukturu i sastojala se od Saveznog vijeća i Vijeća naroda, da bi u razdoblju od [[1953.]] do [[1963.]] '''Savezna narodna skupština''' djelovala putem Saveznog vijeća i Vijeća proizvođača. Donošenjem novog [[Ustav Jugoslavije iz 1963. godine|Ustava 1963.]], '''Savezna skupština''' postala je peterodomna i činila su je: Savezno vijeće (u okviru kojeg je postojalo Vijeće naroda izabrano od strane republičkih skupština, a koje je od donošenjem Amandmana I. - VI. [[1967.]] ravnopravno odlučivalo sa Saveznim vijećem u svim slučajevima kada je Savezno vijeće - do tada - odlučivalo samostalno) i tzv. vijeća radnih zajednica (Privredno vijeće, Prosvjetno-kulturno vijeće, Zdravstveno-socijalno vijeće i Organizaciono-političko vijeće). Amandmanima VII. - XIX. iz [[1968.]] ukinuto je Savezno vijeće, a njegove nadležnosti preuzelo je Vijeće naroda kao dom delegata skupština republika i pokrajina, također ukinuto je i Organizaciono-političko vijeće, a veći dio njegovih nadležnosti preuzelo je novoutemeljeno Društveno-političko vijeće koje su birali građani neposredno (vijeća radnih zajednica birale su do 1968. općinske skupštine, a nakon amandmana izborno tijelo sastavljeno od članova općinskih skupština i delegata radnih zajednica i organizacija iz odgovarajuće oblasti rada). Takva struktura ostaje do [[Ustav Jugoslavije iz 1974. godine|Ustava SFRJ iz 1974.]], kada se '''Skupština SFRJ''' vraća dvodomnom sustavu pa su domovi bili: Savezno vijeće (birano od strane vijećnika općinskih skupština, tajnim glasovanjem, na zajedničkoj sjednici sva tri vijeća /doma/ općinske skupštine) i Vijeće republika i pokrajina (kojeg su činile delegacije svake republike i pokrajine birane na zajedničkoj sjednici svih vijeća skupština /sabora, sobranja/ istih, tajnim glasovanjem: 12 delegata svake republike i 8 delegata svake autonomne pokrajine).

N.B. Skupština SFRJ de facto i de iure prestaje postojati [[1991.]] tijekom [[raspad Jugoslavije|raspada Jugoslavije]]. Savezno vijeće Skupštine SFRJ (s delegatima iz [[Socijalistička Republika Srbija|Srbije]] i [[Socijalistička Republika Crna Gora|Crne Gore]]) je 27. travnja [[1992.]] donijelo odluku o formiranju nove države - [[Savezna Republika Jugoslavija|Savezne Republike Jugoslavije]] koju su činile dvije republike nekadašnje SFRJ (Republika Srbija i Republika Crna Gora), a Savezna skupština SRJ sastojala se od Vijeća građana i Vijeća republika. [[2003.]], prilikom reorganizacije SRJ, ista postaje [[Državna Zajednica Srbija i Crna Gora]] (SiCG), konfederalni savez te dvije republike, time je ime "Jugoslavija" i "Skupština Jugoslavije" (u različitim varijantama) nestalo.

== Predsjednici Savezne skupštine SFRJ ==

* '''Predsjednik Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije'''
** [[Ivan Ribar|dr Ivan Ribar]] - od [[1942.]] do [[1945.]]
* '''Predsjednik Ustavotvorne skupštine'''
**[[Lazar Sokolov]] - [[1945.]]
* '''Predsjednik Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije'''
** [[Vladimir Simić]] - od [[1945.]] do [[1953.]]
* '''Predsjednik Savezne narodne skupštine'''
** [[Milovan Đilas]] - od [[1953.]] do [[1954.]]
** [[Moša Pijade]] - od [[1954.]] do [[1957.]]
** [[Petar Stambolić]] - od [[1957.]] do [[1963.]]
* '''Predsjednik Savezne skupštine'''
** [[Edvard Kardelj]] - od [[1963.]] do [[1967.]]
** [[Milentije Popović]] - od [[1967.]] do [[1971.]]
** [[Mijalko Todorović]] - od [[1971.]] do [[1974.]]
* '''Predsjednik Skupštine Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije'''
** [[Kiro Gligorov]] - od [[1974.]] do [[1978.]]
** [[Dragoslav Marković|Draža Marković]] - od [[1978.]] do [[1982.]]
** [[Raif Dizdarević]] - od [[1982.]] do [[1984.]]
** [[Dušan Alimpić]] - od [[1984.]] do [[1986.]]
** [[Marjan Rozić]] - od [[1986.]] do [[1988.]]
** [[Slobodan Gligorijević]] - od [[1988.]] do [[1992.]]

== Literatura ==
* '''Mala enciklopedija Prosveta''', Beograd 1959. godine

[[Kategorija:Povijest druge Jugoslavije]]
[[Kategorija:Politika]]
[[Kategorija:Državne institucije]]