https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Rudna_le%C5%BEi%C5%A1ta 2026-09-03T08:36:07Z Povijest promjena ove stranice na wikiju MediaWiki 1.42.3 https://enciklopedija.cc/index.php?title=Rudna_le%C5%BEi%C5%A1ta&diff=446939&oldid=prev 2022-03-24T12:31:12Z

<p>bnz</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="hr"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 24. ožujak 2022. u 12:31</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!--'''Rudna ležišta'''--&gt;'''</del>Znanost o rudnim ležištima''' je veoma kompleksna geološka disciplina, jer osim geoloških metoda koristi i različite tehnološke i ekonomske metode kako bi dovela do otkrivanja ležišta, odredila njegovu veličinu, oblik i koncentraciju korisnih komponenata.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Znanost o rudnim ležištima''' je veoma kompleksna geološka disciplina, jer osim geoloških metoda koristi i različite tehnološke i ekonomske metode kako bi dovela do otkrivanja ležišta, odredila njegovu veličinu, oblik i koncentraciju korisnih komponenata.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Simplified world mining map 1.png|mini|630px|desno|Pojednostavljena rudarska karta]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Simplified world mining map 1.png|mini|630px|desno|Pojednostavljena rudarska karta]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Pojam ležišta mineralne sirovine==  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Pojam ležišta mineralne sirovine==  </div></td></tr> </table>

WikiSysop https://enciklopedija.cc/index.php?title=Rudna_le%C5%BEi%C5%A1ta&diff=167859&oldid=prev 2021-09-28T04:06:31Z

<p>Bot: Automatski unos stranica</p> <p><b>Nova stranica</b></p><div>&lt;!--&#039;&#039;&#039;Rudna ležišta&#039;&#039;&#039;--&gt;&#039;&#039;&#039;Znanost o rudnim ležištima&#039;&#039;&#039; je veoma kompleksna geološka disciplina, jer osim geoloških metoda koristi i različite tehnološke i ekonomske metode kako bi dovela do otkrivanja ležišta, odredila njegovu veličinu, oblik i koncentraciju korisnih komponenata.<br /> [[Datoteka:Simplified world mining map 1.png|mini|630px|desno|Pojednostavljena rudarska karta]]<br /> ==Pojam ležišta mineralne sirovine== <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Rudno ili mineralno ležište&#039;&#039;&#039; je mjesto višestrukog povećanja koncentracije rudne komponente u odnosu na prosječni sadržaj u zemljinoj kori, koje se po kvaliteti, količini i načinu zalijeganja, suvremenim tehničko-tehnološkim postupcima mogu eksploatirati. <br /> Svako rudno ležište je proizvod mobilizacije, transporta i odlaganja (depozicije) rudne materije uz karakteristične fizikalno-kemijske ili fizičke procese. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Granica eksploatabilnosti&#039;&#039;&#039; ovisi o ekonomskim i geološkim uvjetima te o tehničko-tehnološkom razvoju. <br /> <br /> ==Pojavljivanje rudnih tijela u [[priroda|prirod]]i==<br /> <br /> Oblik rudnih tijela zavisi o načinu postanka i geološkoj građi [[teren]]a. <br /> Konture rudnih tijela mogu biti oštre ili postupne. <br /> Prirodne konture rudnih tijela ne moraju se podudarati s rudarskim (ekonomskim). <br /> Okolne [[stijene]] su nositelji orudnjenja.<br /> <br /> Odnos rudnog tijela prema okolnim stijenama određuje njihov naziv:&lt;br&gt; <br /> :&#039;&#039;&#039;a) Singenetska rudna tijela&#039;&#039;&#039; (ležišta) nastala su sinhrono s okolnom stijenom. Razlikujemo krovinu i podinu u rudnom tijelu. Zovemo ih i stratiformna (jer formiraju sloj).<br /> :&#039;&#039;&#039;b) Epigenetska rudna tijela&#039;&#039;&#039; (ležišta) mlađa su od okolnih stijena. <br /> :&#039;&#039;&#039;c) Konkordantna rudna tijela&#039;&#039;&#039; (zaliježu u seriji sedimentih stijena, engl. Stratabound).<br /> :Singenetska rudna tijela su konkordantna, ali i epigenetska mogu biti konkordantna. <br /> :&#039;&#039;&#039;d) Diskordantna rudna tijela&#039;&#039;&#039; su isključivo epigenetska. <br /> <br /> ==Podjela rudnih tijela prema obliku==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;a) Izometrična rudna tijela&#039;&#039;&#039;<br /> :–&#039;&#039;štokovi&#039;&#039;...velika rudna tijela izgrađena od impregnacija do masivnih tipova orudnjenja (česta kod bakarnih porfirnih ležišta)<br /> :–&#039;&#039;gnijezda&#039;&#039;...mala rudna tijela, obično neravnomjerno raspoređena u prostoru<br /> &#039;&#039;&#039;b) Pločasta rudna tijela&#039;&#039;&#039;<br /> :–&#039;&#039;slojevi&#039;&#039;...najčešći oblik kod sedimentnih ležišta, &quot;slojevita ili slojna ležišta&quot; (stratiformna i stratabound), ne moraju biti sedimentna, samo imaju izraženi uslojeni karakter, opisuju se padom, pružanjem i debljinom <br /> :–&#039;&#039;lećasta rudna tijela&#039;&#039;...čine prijelaz od slojeva ka gnijezdima<br /> :–&#039;&#039;žična ili žilna rudna tijela&#039;&#039;...mogu biti jednostavne i složene žile ili žile tipa konjskog repa <br /> &#039;&#039;&#039;c) Rudni stupovi&#039;&#039;&#039;...imaju dvije dimenzije puno manje od treće<br /> <br /> ==Tipovi orudnjenja==<br /> <br /> Prema stupnju koncentracije korisnih minerala u rudnim tijelima i načinu ispunjavanja prostora razlikujemo različite tipove orudnjenja:<br /> <br /> :–&#039;&#039;&#039;Impregnacioni tip orudnjenja&#039;&#039;&#039; (diseminirani)...nejednoliko raspršene koncentracije rudne materije u okolnoj stijeni<br /> :–&#039;&#039;&#039;Štokverkno-impregnacijski tip orudnjenja&#039;&#039;&#039;...sistem sitnih prslina, pukotina ispunjenih rudnim [[minerali]]ma zajedno s impregnacijama<br /> :–&#039;&#039;&#039;Žiličasti tip orudnjenja&#039;&#039;&#039;...orudnjenje vezano uz orijentirani sistem prslina i pukotina<br /> :–&#039;&#039;&#039;Masivna (kompaktna) orudnjenja&#039;&#039;&#039;...su najbogatija<br /> <br /> ==Strukture rudnih ležišta==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Struktura rudnih ležišta&#039;&#039;&#039; zavisi o općim geološkim uvjetima tijekom stvaranja ležišta (litološke i strukturne karakteristike terena).<br /> Oblik endogenih ležišta zavisi o putevima [[fluid]]a (pukotine, [[rasjed]]i, porozne stijene), povoljnim geološkim zamkama, reaktivnosti okolnih stijena koje nose rudište. <br /> U pre-rudnom stadiju geološke strukture su bitne za puteve fluida i za odlaganje rudne materije. <br /> Inter-mineralizacijski stadij je razvijen tijekom samog stvaranja rudnog ležišta. <br /> Post-rudni stadij je vrlo važan za razumijevanje građe ležišta, otkrivanje skrivenih rudnih tijela.&lt;br&gt; <br /> Strukture prema Schneiderhohn-u (1952.)<br /> :&#039;&#039;&#039;a) Prema razvoju oblika mineralnih agregata&#039;&#039;&#039;<br /> ::–ksenomorfne (alotriomorfne, zrnaste)<br /> ::–hipidiomorfne<br /> ::–panidiomorfne<br /> ::–porfirne<br /> :&#039;&#039;&#039;b) Složeni sklopovi&#039;&#039;&#039;<br /> ::–mirmekitsko-grafične<br /> ::–poikilitske<br /> ::–izdvajanja<br /> :&#039;&#039;&#039;c) Prema relativnoj veličini&#039;&#039;&#039;<br /> ::–jednoliko ili nejednoliko zrnate <br /> ==Teksture rudnih tijela==<br /> <br /> Prema prostornom uređenju mineralnih sastojaka mogu biti (po Schneiderhohn-u 1952.):<br /> :&#039;&#039;&#039;a) Zrnaste&#039;&#039;&#039;...bez izražene orijentacije<br /> :&#039;&#039;&#039;b) Jednostavne, usmjerene&#039;&#039;&#039;<br /> ::- peraste<br /> ::- listaste<br /> ::- radijalne<br /> :&#039;&#039;&#039;c) Pravilne i ritmičko-trakaste&#039;&#039;&#039;<br /> ::- slojevite<br /> ::- naborane<br /> ::- koncentrično-slojevite<br /> ::- oolitske<br /> ::- konkrecione<br /> <br /> Karakteristični primjeri tekstura (Smirnov, 1975.) su: pjegava, trakasta, kokardna, ritmično trakasta, spužvasta, oolitska, kolomorfna, žiličasta, brečasta i druzna.<br /> <br /> ==Geneza ležišta mineralnih sirovina==<br /> <br /> Složeni fizičko-kemijski procesi koji dovode do formiranja ležišta prouzrokuju stvaranje koncentracija pojedinih elemenata koji je mnogo veći nego što je njihov srednji sadržaj u Zemljinoj kori. <br /> <br /> ===Ležišta prema postanku se klasificiraju na:===<br /> <br /> ====[1] Magmatska (magmatogena) ležišta====<br /> Nastala su u glavnoj magmatskoj fazi [[kristalizacija|kristalizacije]], i posljedica su diferencijacije [[magma|magme]], zbog čega su vezana, za određene tipove [[magmatske stijene|magmatskih stijena]]. Ovdje, spadaju &#039;&#039;&#039;likvaciona ležišta&#039;&#039;&#039; (ili ležišta likvidnih segregata), &#039;&#039;&#039;ranomagmatska&#039;&#039;&#039; (ili ležišta kristalizacionih diferenci­jata) i &#039;&#039;&#039;kasnomagmatska&#039;&#039;&#039; (injekciona) ležišta.<br /> Pegmatitska ili pneumatolitska ležišta, svrstavaju se prema ovoj podjeli u postmagmatska.<br /> <br /> ====[2] Sedimentna (sedimentogena) ležišta====<br /> Ova ležišta su stvarana na relativno niskim temperaturama (do maks. 50°C) i tlakovima koji odgovaraju atmosferskom, eventualno pritisku stupca vode prilikom njihovog formiranja u vodenoj sredini.<br /> Sedimentogena (egzogena) ležišta dijele se u dvije vrste: &#039;&#039;&#039;ležišta kore raspadanja&#039;&#039;&#039; i &#039;&#039;&#039;[[sedimentne stijene|sedimentna]] ležišta&#039;&#039;&#039;.<br /> <br /> ====[3] Metamorfna (metamorfogena) ležišta====<br /> Postoje dva tipa ovih ležišta: &#039;&#039;&#039;metamorfizirana&#039;&#039;&#039; (ležišta drugih genetskih tipova koja su zahvaćena procesima metamorfizma i bitno promijenjena u smislu obogaćivanja korisnim komponentama) i &#039;&#039;&#039;metamorfna&#039;&#039;&#039; (ležišta koja su formirana u procesu metamorfizma, odnosno nastala kada i [[metamorfne stijene]] u kojima se nalaze).<br /> <br /> <br /> ==Vidi još:==<br /> *[[Mineralne sirovine]]&lt;br&gt;<br /> *[[Geologija]]&lt;br&gt;<br /> *[[Mineralogija]]&lt;br&gt;<br /> *[[Petrologija]]&lt;br&gt;<br /> *[[Rudarstvo]]&lt;br&gt;<br /> *[[Metalurgija]]&lt;br&gt;<br /> <br /> [[Kategorija:Geologija]]<br /> [[Kategorija:Rudarstvo]]</div>

WikiSysop