https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Patentni_zatvara%C4%8DPatentni zatvarač - Povijest promjena2026-09-05T18:53:02ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Patentni_zatvara%C4%8D&diff=72496&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-29T23:19:51Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Patentni zatvarač'''-->[[Datoteka:Judson clasp locker patent 1893.png|minijatura|left|Clasp-locker, prerthodnik pravog patentnog zatvarača. Njegov izumitelj bio je Whitcomb Judson]]<br />
[[Datoteka:Plastic- and Nylonzipper.jpg|mini|170px|Patentni zatvarač]]<br />
'''Patentni zatvarač''' ili '''smičak''' je zupčni zatvarač koji služi za zakopčavanje i otkopčavanje odjeće i nekih drugih predmeta.<br />
<br />
Patentni zatvarač osmišljen je [[29. kolovoza]] [[1893.]], a njegov tvorac bio je inovator [[Whitcomb Judson]] koiji ga je nazvao "clasp-locker."<ref>[http://web.mit.edu/invent/iow/judson.html Inventor of the Week Archive]</ref> Ovaj prototip je bio pomalo nespretan i često se znao zaglaviti. Judson i njegov poslovni suradnik Lewis Walker nosili su ga [[1893.]] na Svjetskom sajmu u [[chicago|Chicagu]] ušivenim na svojim [[čizma]]ma, ali javnost je ovaj njegov proizvod ignorirala. Tek je švedski inženjer [[Gideon Sundback]]<ref>[http://www.vecernji.hr/vijesti/google-odao-pocast-covjeku-koji-je-razvio-patentni-zatvarac-clanak-401882 Google odao počast čovjeku koji je razvio patentni zatvarač]</ref> remodelirao ovaj proizvod tako da je bio djelotvorniji i pouzdaniji a američka vojska koristi ga na odjeći i opremi svojih vojnika u [[Prvi svjetski rat|Prvom svjetskom ratu]]. <br />
<br />
Do kasnih 1920.-tih godina patentni zatvarač nalazi se već na svim vrstama odjeće i obuće, a od 1930.-tih prihvatila ga je modna industrija širom svijeta. <br />
<br />
Slovenac [[Peter Florjančič]] kojemu se pripisuje izumi okvira za dijapozitive, [[zračni jastuk|zračnog jastuka]] (1957) i raspršivača (atomizer) za male bočice prvi je napravio [[1948.]] plastični patentni zatvarač<ref>[http://www.dw.de/slovenac-koji-je-izumio-rajsfer%C5%A1lus-i-raspr%C5%A1iva%C4%8D-za-parfeme/a-5513660 Slovenac koji je izumio "rajsferšlus" i "raspršivač za parfeme"]</ref>.<br />
<br />
Patentni zatvarač svojom pojavom nikad nije iz upotrebe izbacio [[puce]]ta jer je njihova namjena praktičnost (sportska i vojna oprema), a ne [[moda]].<br />
<br />
Ostali nazivi za ovaj predmet su tuđice koje se često više-manje spominju, to su ciferšlus<ref>[http://www.eudict.com/indexHr.php?lang=croeng&word=cifer%C5%A1lus EUdict :: Hrvatski-Engleski rječnik]</ref> i rajsferšlus<ref>[http://onlinerjecnik.com/rjecnik/strane-rijeci Online rječnik]</ref> <br />
== Proizvođači ==<br />
* [[YKK]] ([[Japan]])<br />
* [[ririmayer GmbH|riri]] ([[Švicarska]])<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<gallery><br />
Datoteka:001 Sundback zipper 1917 patent.jpg|Sundback patentni zatvarač<br />
Datoteka:Whitcomb Judson.png|neopravdano zaboravljen Whitcomb Judson čiji se clasp-locker usavršio u patentni zatvarač. Bio je prodavač, inovator i inženjer<br />
Datoteka:Judson improved shoe fastening 1893.png|Judsonov zatvarač<br />
Datoteka:Gideon Sundback.jpg|Gideon Sundback, slavu je stekao na Judsonovom izumu<br />
Datoteka:Zipper_animated.gif|Animacija Patentnog zatvarača<br />
</gallery><br />
[[Kategorija:Odjeća]]</div>WikiSysop