WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

2025-05-29T10:34:58Z

Zamjena teksta - '' u ''

←Starija inačica		Inačica od 29. svibanj 2025. u 10:34
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Madamina, il catalogo è questo'''-->~~{{naslov u kurzivu}}		{{naslov u kurzivu}}
	{{Infookvir klasika		{{Infookvir klasika
	\| naziv = ''Madamina, il catalogo è questo''		\| naziv = ''Madamina, il catalogo è questo''

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-09T23:25:22Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{naslov u kurzivu}}
{{Infookvir klasika
| naziv = ''Madamina, il catalogo è questo''
| prijevod = (Draga gospođo, popis je sljedeći)
| slika = [[datoteka:William West Leporello.jpg|150px]]
| opis = William West kao Leporello
| skladatelj = [[Wolfgang Amadeus Mozart]]
| djelo = [[Don Giovanni]]
| libreto = [[Lorenzo da Ponte]]
| nastanak = 28. listopada 1787., Prag
| premijera = 29. listopada 1787., Prag
| katalog = KV 527
| forma = [[arija]]
| tonalitet = D-dur
| stavci =
| trajanje = 3'30"
}}
'''''Madamina, il catalogo è questo''''' ([[talijanski jezik|tal.]] Draga gospođo, popis je sljedeći) [[arija]] je iz 5. scene prvog čina [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozartove]] opere [[Don Giovanni]] po [[libreto|libretu]] [[Lorenzo da Ponte|Lorenza da Pontea]] na talijanskom jeziku. Pjeva je Don Giovannijev sluga Leporello ([[bas (glas)|bas]]-[[bariton (glas)|bariton]]), nabrajajući 2065 osvajanja svog gospodara.

== Kontekst i sadržaj ==
Don Giovanni je talijanski oblik imena [[Don Juan]], čuvenog španjolskog literarnog zavodnika i razvratnika, kod nas poznatog kao "donžuan" prema francuskom izgovoru imena.

Opera "Don Giovanni" naručena je za izvođenje 14. listopada 1787. godine povodom posjeta nadvojvotkinje Marije Terezije od Austrije i njenog supruga Antona Saskog [[Prag]]u. Međutim, djelo nije završeno na vrijeme, pa je zamjenski izvedena opera "[[Figarov pir]]". Mozart je u svom katalogu zabilježio da je operu "Don Giovanni" završio 28. listopada 1787. godine. Premijera opere održana je 29. listopada u Pragu, a za premijeru u Beču 7. svibnja 1788. godine Mozart je operu djelomično preradio.

U petoj sceni prvog čina na sceni su Don Giovanni i njegov sluga Leporello, te Donna Elvira koja se želi osvetiti Don Giovaniju što ju je obljubio i ostavio. Don Giovanniju je naporna i šmugne iz sobe, ostavljajući Leporella da se s njom raspravlja.

Leporello joj objašnjava da nije ni prva ni posljednja koju je zaveo i ostavio, a zatim to ilustrira arijom ''Madamina, il catalogo è questo'' u kojoj nabraja 2065 osvajanja Don Giovannija, prvo prema državama, a zatim po staležu i osobinama.

=== Stihovi ===
Stihovi iz da Ponteovog libreta su isprepletani, a dolje su prikazani kako su uglazbljeni u partituri (po kojima možete pratiti [[#O glazbi|priloženi zvučni zapis]]).

{| class="vrh" style="width: 70%;"
| talijanski tekst
| slobodan prijevod
|-
|
<poem>
Madamina, il catalogo è questo
delle belle che amò il padron mio,
un catalogo egli è che ho fatt' io,
osservate, leggete con me,
osservate, leggete con me.
</poem>
|
<poem>
Draga gospođo, ovo je popis
ljepotica koje je volio moj gospodar,
popis koji sam ja sastavio,
pogledajte, čitajte sa mnom,
pogledajte, čitajte sa mnom.
</poem>
|-
|
<poem>
In Italia seicento e quaranta,
in Lamagna duecento e trent' una,
cento in Francia, in Turchia novant' una;
ma in Ispagna, ma in Ispagna son già
mille e tre, mille e tre, mille e tre.
</poem>

|
<poem>
U Italiji šest stotina i četrdeset,
u Njemačkoj dvjesto trideset i jedna,
stotina u Francuskoj, u Turskoj devedeset i jedna,
ali u Španjolskoj, ali u Španjolskoj već
tisuću i tri, tisuću i tri, tisuću i tri.
</poem>
|-
|
<poem>
V'han fra queste contadine,
cameriere, cittadine,
v'han contesse, baronesse,
marchesane, principesse,
e v'han donne d'ogni grado,
d'ogni forma, d'ogni età
d'ogni forma, d'ogni età.
</poem>
|
<poem>
Ima među njima seljanki,
sobarica, građanki,
ima grofica, barunica,
markiza, princeza,
ima i žena svih staleža,
svih oblika i dobi,
svih oblika i dobi.
</poem>
|-
|
<poem>
In Italia seicento e quaranta,
in Lamagna duecento e trent' una,
cento in Francia, in Turchia novant' una,
ma, ma, ma in Ispagna, ma in Ispagna
son già mille e tre, mille e tre, mille e tre.
</poem>
|
<poem>
U Italiji šest stotina i četrdeset,
u Njemačkoj dvjesto trideset i jedna,
stotina u Francuskoj, u Turskoj devedeset i jedna,
ali, ali, ali u Španjolskoj, ali u Španjolskoj već
tisuću i tri, tisuću i tri, tisuću i tri.
</poem>
|-
|
<poem>
V'han fra queste contadine,
cameriere, cittadine,
v'han contesse, baronesse,
marchesane, principesse,
e v'han donne d'ogni grado,
d'ogni forma, d'ogni età,
d'ogni forma, d'ogni età,
d'ogni forma, d'ogni età.
</poem>
|
<poem>
Ima među njima seljanki,
sobarica, građanki,
ima grofica, barunica,
markiza, princeza,
ima i žena svih staleža,
svih oblika i dobi,
svih oblika i dobi,
svih oblika i dobi.
</poem>
|-
|
<poem>
Nella bionda egli ha l'usanza
di lodar la gentilezza,
nella bruna la costanza,
nella bianca la dolcezza.
</poem>
|
<poem>
Plavušama je po navici
hvalio njihovu ljubaznost,
brinetama vjernost,
bjelokosim blagost.
</poem>
|-
|
<poem>
Vuol d'inverno la grassotta,
vuol d'estate la magrotta;
è la grande maestosa,
è la grande maestosa,
la piccina, la piccina, la piccina,
la piccina, la piccina, la piccina,
la piccina, la piccina, la piccina,
è ognor vezzosa, è ognor vezzosa,
è ognor vezzosa...
</poem>
|
<poem>
Zimi želi pretilu,
ljeti želi mršavu,
odrasla je veličanstvena,
odrasla je veličanstvena,
djevojčica, djevojčica, djevojčica,
djevojčica, djevojčica, djevojčica,
djevojčica, djevojčica, djevojčica,
uvijek je dražesna, uvijek je dražesna,
uvijek je dražesna.
</poem>
|-
|
<poem>
Delle vecchie fa conquista
pel piacer di porle in lista;
ma passion predominante
è la giovin principiante.
</poem>
|
<poem>
Stare žene osvaja
iz užitka da ih stavi u popis,
ali glavna mu je strast
''ptiče'' kome dlaka niče.
</poem>
|-
|
<poem>
Non si picca se sia ricca,
se sia brutta, se sia bella,
se sia ricca, brutta, se sia bella:
purché porti la gonnella,
voi sapete quel che fa,
voi sapete quel che fa,
purché porti la gonnella,
voi sapete quel che fa,
voi sapete, voi sapete quel che fa,
quel che fa, quel che fa,
voi sapete quel che fa.
</poem>
|
<poem>
Nije važno je li bogata,
je li ružna, je li lijepa,
je li bogata, ružna, je li lijepa:
dok nosi suknju,
znate što će učiniti,
znate što će učiniti,
dok nosi suknju,
znate što će učiniti,
znate, znate što će učiniti,
što će učiniti, što će učiniti,
znate što će učiniti.
</poem>
|}

== O glazbi ==
{| class="infobox" style="font-size:90%; width: 260px;"
| style="width: 2em;" | [[:Datoteka:W. A. Mozart - Don Giovanni - 06. Madamina, il catalogo è questo (Josef Krips, Wiener Staatsoper, 1955).ogg|''Madamina, il catalogo è questo'']] (5'49")
|-
| [[Datoteka:W. A. Mozart - Don Giovanni - 06. Madamina, il catalogo è questo (Josef Krips, Wiener Staatsoper, 1955).ogg|250px]]
|-
| style="border-top: 1px solid gray; font-size: 95%;" | Snimka arije iz 1955. godine
|}
U partituri i u [[Köchelov katalog|Köchelovom katalogu]] ova je skladba označena kao No 4 ''Aria'' (četvrta glazbena numera, arija).

Orkestracija: 2 [[flauta|flaute]], 2 [[oboa|oboe]], 2 [[fagot]]a, 2 [[horna|horne]], [[gudači]]

[[Tonalitet]]: D-dur

Skladba ima 172 takta posložena u dvije cjeline. Prvih pet strofa u partituri (prve tri u libretu) je u 4/4 taktu u tempu ''allegro'', a ostale četiri strofe, počev od 85. takta, su u 3/4 taktu u tempu ''andante con moto''.

Trajanje je oko 5'45".

== Utjecaj ==
Izvan opere, arija je često samostalno izvođena na koncertima i zapisana na [[nosač zvuka|nosačima zvuka]] i u svom repertoaru imaju je mnogi pjevači koji su u operi nastupali u ulozi Leporella. U navedenom izvoru pobrojana su 392 zapisa od 1899. do 2019. godine koji se nalaze u bazi muzeja [[Mozarteum]]a u Salzburgu, a osam zapisa dostupno je za slušanje. Među poznatijim izvođačima iz 20. stoljeća su na primjer basovi [[Fjodor Šaljapin]] i [[Boris Hristov]] ili bas-bariton [[Bryn Terfel]] iz novije generacije.

== Vidi još ==
* [[Dodatak:Glosar klasične glazbe|Glosar klasične glazbe]]

== Izvori ==
* [https://dme.mozarteum.at/DME/nma/nma_cont.php?vsep=68&gen=edition&l=1&p1=76 Partitura ''No4 Aria'' (s mogućnošću slušanja 8 zapisa) iz V. scene na stranicama 76 – 90 na mrežnom izdanju ''Neue Mozart-Ausgabe'', ''dme.mozarteum.at''] {{jezikk|njem.|njemački}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)
** [https://dme.mozarteum.at/DME/nma/nmaolrecs.php?vsep=68&p1=76&idwnma=6079 Pregled 392 zapisa arije u bazi Mozarteuma i 8 snimaka za preslušavanje, mrežno izdanje ''Neue Mozart-Ausgabe'', ''dme.mozarteum.at''] {{jezikk|njem.|njemački}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)
* [https://dme.mozarteum.at/DME/nma/nma_cont.php?vsep=68&gen=edition&l=1&p1=3 Popis scena i glazbenih numera, 3. i 4. stranica na mrežnom izdanju ''Neue Mozart-Ausgabe'', ''dme.mozarteum.at''] {{jezikk|njem.|njemački}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)
* [http://www.bl.uk/onlinegallery/ttp/mozart/accessible/pages7and8.html Stranice 7 i 8 Mocartovog tematskog kataloga, ''Mozart's Thematic Catalogue'', u galeriji ''Virtual books'' na stranici ''British Library''] {{jezikk|en.|engleski}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.]
* [http://ks4.imslp.net/files/imglnks/usimg/a/a8/IMSLP58472-PMLP119912-CTM.pdf Köchelov katalog iz 1862. godine, str. 416] {{jezikk|njem.|njemački}} sa stranice za preuzimanje [https://imslp.org/wiki/Chronologisch-Thematisches_Verzeichniss_s%C3%A4mmtlicher_Tonwerke_Wolfgang_Amade_Mozarts_(K%C3%B6chel,_Ludwig) IMSLP] {{jezikk|en.|engleski}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)
* [http://www.murashev.com/opera/Don_Giovanni_libretto_Italian_English Libreto opere Don Giovanni s usporednim prikazom talijanski-engleski, stranica "DM's opera site", ''www.murashev.com''] {{jezikk|en.|engleski}} (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)
* [http://www.lisinski.hr/media/publications/DON_GIOVANNI_web.pdf Metropolitan u Lisinskom: Sezona 2011./2012., programski vodič za operu Don Giovanni, ''www.lisinski.hr''] (pristupljeno: 24. lipnja 2020.)

[[Kategorija:Wolfgang Amadeus Mozart]]

Madamina, il catalogo è questo - Povijest promjena

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica