Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 24 sati)

2026-08-28T08:14:55Z

Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 24 sati)

Nova stranica

{{infookvir mjesečev krater ili more
| ime =
| slika = De Gasparis crater 4149 h1.jpg
| slika_opis = Snimka: [[Lunar Orbiter 4]]
| koordinate = {{coord|25.9|S|50.7|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}
| koordinate_ref =
| promjer = 30,9 km<ref name="GPN"/>
| dubina = ''Nema''
| kolongituda = 51
| nastanak =
| eponim = [[Annibale de Gasparis]], talijanski astronom
}}
{{CSS image crop
| Image = Mare Humorum (LRO).png
| bSize = 1000
| cWidth = 270
| cHeight = 360
| oTop = 360
| oLeft = 0
| Location = left
| Description = [[Mersenius (krater)|Mersenius]] (gore), [[Liebig (krater)|Liebig]] (u sredini) i de Gasparis (rub, dolje lijevo)
| Link =
| Alt =
}}
'''de Gasparis''' je [[Mjesečevi krateri|krater]] koji se nalazi u jugozapadnom dijelu [[Mjesec]]a. Nalazi se jugoistočno od kratera [[Cavendish (krater)|Cavendish]]<ref name="Moore_2001"/> i južno od [[Mersenius (krater)|Merseniusa]]. Rub de Gasparisa je istrošen i erodiran, a unutrašnjost je poplavljena [[bazalt]]nom [[Lava|lavom]]. Preostali vanjski rub doseže maksimalnu visinu nad okolnim terenom od oko 0,8 km.

Ovaj krater je značajan po [[Rille|brazdama]] koje presijecaju dno kratera i okolni teren.<ref name="Grego_2005"/> Ovaj sustav pukotina na površini naziva se [[Rimae de Gasparis]], a protežu se na području promjera 47 km.<ref name="GPN_RDG"/><ref name="ESA_2006"/> Smatra se da su brazde nastale zbog tektonskih rasjeda duboko ispod površine. Budući da presijecaju de Gasparis, to ukazuje na to da su nastali nakon kratera.<ref name="ESA_2006" /> Datiraju iz [[eratostenij]]skog razdoblja [[Mjesečeva geološka kronologija|mjesečeve geološke vremenske skale]], dok je dno kratera iz [[imbrij]]a.<ref name="Raitala_1977"/>

Ova formacija je dobila ime po talijanskom astronomu [[Annibale de Gasparis|Annibaleu de Gasparisu]] (1819.-1892.). Njegovo ime je uvršteno u [[Selenografija|lunarnu nomenklaturu]] njemačkog astronoma [[Johann Friedrich Julius Schmidt|Johanna F. J. Schmidta]] tijekom 19. stoljeća.<ref name="Whitaker_1999"/> Njegovu oznaku službeno je usvojila [[Međunarodna astronomska unija]] 1935.<ref name="GPN"/> Pukotine su imenovane 1964. godine, po krateru.<ref name="GPN_RDG"/>

== Satelitski krateri ==
{{SatelitskiKrateri/uvod}}<ref name="Grego_2015"/>
[[slika:De Gasparis sattelite craters map.jpg|mini|desno|400px|de Gasparis i satelitaki krateri]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! scope="col" rowspan=2 | de Gasparis<ref name="Bussey_Spudis_2004"/>{{is|296}}
! scope="col" colspan=2 | [[Selenografija|Selenografska]] ...
! scope="col" rowspan=2 | Promjer
|-
! scope="col" | širina
! scope="col" | dužina.
|-
| A
| 26,7° J
| 51,3° Z
| 37 km
|-
| B
| 27,0° J
| 52,5° Z
| 12 km
|-
| C
| 26,3° J
| 51,7° Z
| 6 km
|-
| D
| 25,7° J
| 50,1° Z
| 4 km
|-
| E
| 26,4° J
| 49,4° Z
| 7 km
|-
| F
| 26,3° J
| 49,3° Z
| 8 km
|-
| G
| 27,0° J
| 49,3° Z
| 6 km
|}

== Izvori ==
</ref>

<ref name=GPN_RDG>{{gpn|5103|Rimae de Gasparis|access-date=2026-07-29}}</ref>

<ref name=Whitaker_1999>{{cite book
| first=Ewen A. | last=Whitaker
| author-link=Ewen Whitaker
| date=1999 | pages=131, 224
| title=Mapping and Naming the Moon
| publisher=Cambridge University Press
| isbn=978-0-521-62248-6 }}</ref>

<ref name=Bussey_Spudis_2004>{{cite book
| last1=Bussey | first1=B.
| author-link1=Ben Bussey
| last2=Spudis | first2=P.
| author-link2=Paul Spudis
| title=The Clementine Atlas of the Moon
| publisher=[[Cambridge University Press]]
| date=2004 | location=New York
| isbn=978-0-521-81528-4 }}</ref>

<ref name=Grego_2015>{{cite book
| last=Grego | first=P. | year=2015
| chapter=Satellite Crater
| editor1-last=Hargitai | editor1-first=H.
| editor2-last=Kereszturi | editor2-first=Á.
| title=Encyclopedia of Planetary Landforms
| publisher=Springer | location=New York, NY
| doi=10.1007/978-1-4614-3134-3_328 }}</ref>

<ref name=Moore_2001>{{cite book
| first=Patrick | last=Moore
| author-link=Patrick Moore
| date=2001 | page=195
| title=On the Moon
| publisher=[[Sterling Publishing Co.]]
| isbn=978-0-304-35469-6
| url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr
}}</ref>

<ref name=Grego_2005>{{cite book
| first=Peter | last=Grego
| title=The Moon and How to Observe It
| publisher=Springer-Verlag | location=London
| year=2005 | page=191
| series=Astronomers' Observing Guides Series
| isbn=1-85233-748-6 }}</ref>

<ref name=ESA_2006>{{cite web
| title=Tectonic 'wrinkles' in Crater De Gasparis
| publisher=European Space Agency | date=March 22, 2006
| url=http://www.esa.int/SPECIALS/SMART-1/SEME93OVGJE_0.html
| access-date=March 31, 2006 }}</ref>

<ref name=Raitala_1977>{{cite journal
| title=Tectonic Pattern of the Crüger/Rima Sirsalis - Rima de Gasparis Region of the Moon
| last=Raitala | first=J.
| journal=The Moon | date=November 1977
| volume=17 | issue=3 | pages=289–308
| doi=10.1007/BF00562201
| bibcode=1977Moon...17..289R }}</ref>
}}

== Literatura ==
{{refbegin}}
* {{cite book
| first = Fred W.
| last = Price
| date = 1988
| title = The Moon Observer's Handbook
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-33500-3
}}
* {{cite book
| last = Rükl
| first = Antonín
| author-link = Antonín Rükl
| date = 1990
| title = Atlas of the Moon
| publisher = [[Kalmbach Books]]
| isbn = 978-0-913135-17-4
}}
* {{cite book
| first = Peter T.
| last = Wlasuk
| date = 2000
| title = Observing the Moon
| publisher = Springer
| isbn = 978-1-85233-193-1
}}
{{refend}}

== Vanjske poveznice ==
{{Commonscat-inline|}}

[[Kategorija:Krateri na Mjesecu]]

De Gasparis (krater) - Povijest promjena

Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 24 sati)