Burulijski čir - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

2022-05-01T10:37:15Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 1. svibanj 2022. u 10:37
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Burulijski čir'''-->~~{{Infookvir bolest		{{Infookvir bolest
	\| latinski =		\| latinski =
	\| kod-1 = A31.1		\| kod-1 = A31.1

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

2021-11-16T06:26:20Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

←Starija inačica		Inačica od 16. studeni 2021. u 06:26
Redak 16:		Redak 16:

	[[Datoteka:Buruli ulcer left ankle EID.jpg\|thumb\|Burulijski čir na gležnju oboljelog iz [[Gana\|Gane]].]]		[[Datoteka:Buruli ulcer left ankle EID.jpg\|thumb\|Burulijski čir na gležnju oboljelog iz [[Gana\|Gane]].]]
	'''Burulijski čir''' (također poznat kao '''Bairnsdaleski''', '''Searlsov''' ili '''Daintreejski čir'''<ref name="Andrews">{{~~cite book~~ \|author=James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. \|title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology \|publisher=Saunders Elsevier \|location= \|year=2006 \|pages=340 \|isbn=0-7216-2921-0 }}</ref><ref name="Bolognia">{{~~cite book~~ \|author=Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. \|title=Dermatology: 2-Volume Set \|publisher=Mosby \|location=St. Louis \|year=2007 \|at=Chapter 74 \|isbn=1-4160-2999-0 }}</ref><ref>{{cite journal \|author=Lavender CJ, Senanayake SN, Fyfe JA, ''et al.'' \|title=First case of ''Mycobacterium ulcerans'' disease (Bairnsdale or Buruli ulcer) acquired in New South Wales \|journal=Med. J. Aust. \|volume=186 \|issue=2 \|pages=62–3 \|date=January 2007 \|pmid=17223764 \|url=http://www.mja.com.au/public/issues/186_02_150107/lav10784_fm.html}}</ref>) [[Dodatak:Popis zaraznih bolesti\|zarazna je bolest]] uzrokovana ''[[Mycobacterium ulcerans]]''.<ref name=WHO2013>{{Citiranje weba\|title=Buruli ulcer (''Mycobacterium ulcerans'' infection) Fact sheet N°199\|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs199/en/\|work=World Health Organization\|accessdate=23 February 2014\|date=June 2013}}</ref> Rani stadij infekcije karakterizira bezbolan [[nodul (medicina)\|nodul]] ili oteklina.<ref name=WHO2013/> Ovaj nodul može prijeći u [[čir (dermatologija)\|ulkus]].<ref name=WHO2013/> Čir može biti veći unutar tkiva nego što se čini na površini kože,<ref name=Nak2013/> te može biti okružen oteklinom.<ref name=Nak2013/> S pogoršanjem bolesti može doći do infekcije kosti.<ref name=WHO2013/> Burulijski čirevi najčešće se nalaze na rukama ili nogama<ref name=WHO2013/>, a [[vrućica]] se rijetko javlja.<ref name=WHO2013/>		'''Burulijski čir''' (također poznat kao '''Bairnsdaleski''', '''Searlsov''' ili '''Daintreejski čir'''<ref name="Andrews">{{Citiranje knjige \|author=James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. \|title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology \|publisher=Saunders Elsevier \|location= \|year=2006 \|pages=340 \|isbn=0-7216-2921-0 }}</ref><ref name="Bolognia">{{Citiranje knjige \|author=Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. \|title=Dermatology: 2-Volume Set \|publisher=Mosby \|location=St. Louis \|year=2007 \|at=Chapter 74 \|isbn=1-4160-2999-0 }}</ref><ref>{{cite journal \|author=Lavender CJ, Senanayake SN, Fyfe JA, ''et al.'' \|title=First case of ''Mycobacterium ulcerans'' disease (Bairnsdale or Buruli ulcer) acquired in New South Wales \|journal=Med. J. Aust. \|volume=186 \|issue=2 \|pages=62–3 \|date=January 2007 \|pmid=17223764 \|url=http://www.mja.com.au/public/issues/186_02_150107/lav10784_fm.html}}</ref>) [[Dodatak:Popis zaraznih bolesti\|zarazna je bolest]] uzrokovana ''[[Mycobacterium ulcerans]]''.<ref name=WHO2013>{{Citiranje weba\|title=Buruli ulcer (''Mycobacterium ulcerans'' infection) Fact sheet N°199\|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs199/en/\|work=World Health Organization\|accessdate=23 February 2014\|date=June 2013}}</ref> Rani stadij infekcije karakterizira bezbolan [[nodul (medicina)\|nodul]] ili oteklina.<ref name=WHO2013/> Ovaj nodul može prijeći u [[čir (dermatologija)\|ulkus]].<ref name=WHO2013/> Čir može biti veći unutar tkiva nego što se čini na površini kože,<ref name=Nak2013/> te može biti okružen oteklinom.<ref name=Nak2013/> S pogoršanjem bolesti može doći do infekcije kosti.<ref name=WHO2013/> Burulijski čirevi najčešće se nalaze na rukama ili nogama<ref name=WHO2013/>, a [[vrućica]] se rijetko javlja.<ref name=WHO2013/>

	== Uzrok ==		== Uzrok ==

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

2021-11-16T04:50:03Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 16. studeni 2021. u 04:50
Redak 16:		Redak 16:

	[[Datoteka:Buruli ulcer left ankle EID.jpg\|thumb\|Burulijski čir na gležnju oboljelog iz [[Gana\|Gane]].]]		[[Datoteka:Buruli ulcer left ankle EID.jpg\|thumb\|Burulijski čir na gležnju oboljelog iz [[Gana\|Gane]].]]
	'''Burulijski čir''' (također poznat kao '''Bairnsdaleski''', '''Searlsov''' ili '''Daintreejski čir'''<ref name="Andrews">{{cite book \|author=James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. \|title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology \|publisher=Saunders Elsevier \|location= \|year=2006 \|pages=340 \|isbn=0-7216-2921-0 }}</ref><ref name="Bolognia">{{cite book \|author=Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. \|title=Dermatology: 2-Volume Set \|publisher=Mosby \|location=St. Louis \|year=2007 \|at=Chapter 74 \|isbn=1-4160-2999-0 }}</ref><ref>{{cite journal \|author=Lavender CJ, Senanayake SN, Fyfe JA, ''et al.'' \|title=First case of ''Mycobacterium ulcerans'' disease (Bairnsdale or Buruli ulcer) acquired in New South Wales \|journal=Med. J. Aust. \|volume=186 \|issue=2 \|pages=62–3 \|date=January 2007 \|pmid=17223764 \|url=http://www.mja.com.au/public/issues/186_02_150107/lav10784_fm.html}}</ref>) [[Dodatak:Popis zaraznih bolesti\|zarazna je bolest]] uzrokovana ''[[Mycobacterium ulcerans]]''.<ref name=WHO2013>{{~~cite web~~\|title=Buruli ulcer (''Mycobacterium ulcerans'' infection) Fact sheet N°199\|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs199/en/\|work=World Health Organization\|accessdate=23 February 2014\|date=June 2013}}</ref> Rani stadij infekcije karakterizira bezbolan [[nodul (medicina)\|nodul]] ili oteklina.<ref name=WHO2013/> Ovaj nodul može prijeći u [[čir (dermatologija)\|ulkus]].<ref name=WHO2013/> Čir može biti veći unutar tkiva nego što se čini na površini kože,<ref name=Nak2013/> te može biti okružen oteklinom.<ref name=Nak2013/> S pogoršanjem bolesti može doći do infekcije kosti.<ref name=WHO2013/> Burulijski čirevi najčešće se nalaze na rukama ili nogama<ref name=WHO2013/>, a [[vrućica]] se rijetko javlja.<ref name=WHO2013/>		'''Burulijski čir''' (također poznat kao '''Bairnsdaleski''', '''Searlsov''' ili '''Daintreejski čir'''<ref name="Andrews">{{cite book \|author=James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. \|title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology \|publisher=Saunders Elsevier \|location= \|year=2006 \|pages=340 \|isbn=0-7216-2921-0 }}</ref><ref name="Bolognia">{{cite book \|author=Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. \|title=Dermatology: 2-Volume Set \|publisher=Mosby \|location=St. Louis \|year=2007 \|at=Chapter 74 \|isbn=1-4160-2999-0 }}</ref><ref>{{cite journal \|author=Lavender CJ, Senanayake SN, Fyfe JA, ''et al.'' \|title=First case of ''Mycobacterium ulcerans'' disease (Bairnsdale or Buruli ulcer) acquired in New South Wales \|journal=Med. J. Aust. \|volume=186 \|issue=2 \|pages=62–3 \|date=January 2007 \|pmid=17223764 \|url=http://www.mja.com.au/public/issues/186_02_150107/lav10784_fm.html}}</ref>) [[Dodatak:Popis zaraznih bolesti\|zarazna je bolest]] uzrokovana ''[[Mycobacterium ulcerans]]''.<ref name=WHO2013>{{Citiranje weba\|title=Buruli ulcer (''Mycobacterium ulcerans'' infection) Fact sheet N°199\|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs199/en/\|work=World Health Organization\|accessdate=23 February 2014\|date=June 2013}}</ref> Rani stadij infekcije karakterizira bezbolan [[nodul (medicina)\|nodul]] ili oteklina.<ref name=WHO2013/> Ovaj nodul može prijeći u [[čir (dermatologija)\|ulkus]].<ref name=WHO2013/> Čir može biti veći unutar tkiva nego što se čini na površini kože,<ref name=Nak2013/> te može biti okružen oteklinom.<ref name=Nak2013/> S pogoršanjem bolesti može doći do infekcije kosti.<ref name=WHO2013/> Burulijski čirevi najčešće se nalaze na rukama ili nogama<ref name=WHO2013/>, a [[vrućica]] se rijetko javlja.<ref name=WHO2013/>

	== Uzrok ==		== Uzrok ==

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-16T12:57:54Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Infookvir bolest
| latinski =
| kod-1 = A31.1
| naziv-1 = Kožne infekcije mikobakterijama
| kod-2 =
| naziv-2 =
| kod-3 =
| naziv-3 =
| kod-4 =
| naziv-4 =
| kod-5 =
| naziv-5 =
| kod-6 =
| naziv-6 =
}}

[[Datoteka:Buruli ulcer left ankle EID.jpg|thumb|Burulijski čir na gležnju oboljelog iz [[Gana|Gane]].]]
'''Burulijski čir''' (također poznat kao '''Bairnsdaleski''', '''Searlsov''' ili '''Daintreejski čir'''<ref name="Andrews">{{cite book |author=James, William D.; Berger, Timothy G.; et al. |title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology |publisher=Saunders Elsevier |location= |year=2006 |pages=340 |isbn=0-7216-2921-0 }}</ref><ref name="Bolognia">{{cite book |author=Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |at=Chapter 74 |isbn=1-4160-2999-0 }}</ref><ref>{{cite journal |author=Lavender CJ, Senanayake SN, Fyfe JA, ''et al.'' |title=First case of ''Mycobacterium ulcerans'' disease (Bairnsdale or Buruli ulcer) acquired in New South Wales |journal=Med. J. Aust. |volume=186 |issue=2 |pages=62–3 |date=January 2007 |pmid=17223764 |url=http://www.mja.com.au/public/issues/186_02_150107/lav10784_fm.html}}</ref>) [[Dodatak:Popis zaraznih bolesti|zarazna je bolest]] uzrokovana ''[[Mycobacterium ulcerans]]''.<ref name=WHO2013>{{cite web|title=Buruli ulcer (''Mycobacterium ulcerans'' infection) Fact sheet N°199|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs199/en/|work=World Health Organization|accessdate=23 February 2014|date=June 2013}}</ref> Rani stadij infekcije karakterizira bezbolan [[nodul (medicina)|nodul]] ili oteklina.<ref name=WHO2013/> Ovaj nodul može prijeći u [[čir (dermatologija)|ulkus]].<ref name=WHO2013/> Čir može biti veći unutar tkiva nego što se čini na površini kože,<ref name=Nak2013/> te može biti okružen oteklinom.<ref name=Nak2013/> S pogoršanjem bolesti može doći do infekcije kosti.<ref name=WHO2013/> Burulijski čirevi najčešće se nalaze na rukama ili nogama<ref name=WHO2013/>, a [[vrućica]] se rijetko javlja.<ref name=WHO2013/>

== Uzrok ==
''M. ulcerans'' otpušta toksin poznat kao [[miolakton]], koji smanjuje [[imunosupresija|fuknciju imunosnog sustava]] te vodi do [[apoptoza|smrti]] tkiva.<ref name=WHO2013/> Druge bakterije iz iste obitelji uzročnici su [[Tuberkuloza|tuberkuloze]] te [[Guba|gube]] (''[[Mycobacterium tuberculosis|M. tuberculosis]]'' uzrokuje tuberkulozu, a ''[[Mycobacterium leprae|M. leprae]]'' gubu).<ref name=WHO2013/> Nije poznato kako se bolest prenosi.<ref name=WHO2013/>, no moguće je da kao izvor sudjeluje [[voda]].<ref name=Nak2013/> Zaključno s 2013. godinom još nema učinkovitog cjepiva. <ref name=WHO2013/><ref name=Ein2011/>

== Liječenje ==
Ako se liječenjem započne rano, terapija [[Antibiotik|antibioticima]] tijekom osam tjedana učinkovita je u 80 % slučajeva.<ref name=WHO2013/> Liječenje često uključuje [[rifampicin]] te [[streptomicin]].<ref name=WHO2013/> [[Klaritromicin]] ili [[moksifloksacin]] se katkad koriste umjesto streptomicina.<ref name=WHO2013/> Drugo liječenje uključuje [[Kirurgija|kirurško izrezivanje]] čira.<ref name=WHO2013/><ref name=Siz2006>{{cite journal | author=Sizaire V, Nackers F, Comte E, Portaels F | title=''Mycobacterium ulcerans'' infection: control, diagnosis, and treatment | journal=Lancet Infect Dis |year=2006 | volume=6 | issue=5 | pages=288–296 | pmid=16631549 | doi=10.1016/S1473-3099(06)70464-9 | url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1473-3099(06)70464-9 }}</ref> Nakon cijeljenja infekcije, na području čira u pravilu ostaje ožiljak.<ref name=Ein2011>{{cite journal |author=Einarsdottir T, Huygen K |title=Buruli ulcer |journal=Hum Vaccin |volume=7 |issue=11 |pages=1198–203 |date=November 2011 |pmid=22048117 |doi=10.4161/hv.7.11.17751 |url=http://www.landesbioscience.com/journals/hv/abstract.php?id=17751}}</ref>

== Epidemiologija ==
Burulijski čir najčešće se javlja u ruralnim područjima [[Subsaharska Afrika|Subsaharske Afrike]], pogotovo u [[Obala Bjelokosti|Obali bjelokosti]], no može se javiti i u Aziji, zapadnom Pacifiku, te Americi. <ref name=WHO2013/> Opisani su slučajevi u više od 32 zemlje.<ref name=Nak2013>{{cite journal|last=Nakanaga|first=K|author2=Yotsu, RR |author3=Hoshino, Y |author4=Suzuki, K |author5=Makino, M |author6= Ishii, N |title=Buruli ulcer and mycolactone-producing mycobacteria.|journal=Japanese journal of infectious diseases|year=2013|volume=66|issue=2|pages=83–8|pmid=23514902}}</ref> Godišnje se javlja oko pet do šest slučajeva.<ref name=WHO2013/> Bolest se, osim u ljudi, javlja i u nekih životinja.<ref name=WHO2013/> [[Albert Ruskin Cook]] prvi je opisao burulijski čir 1897. godine.<ref name=Nak2013/>

==Literatura==
{{izvori}}

{{Upozorenje-medicina}}

[[Kategorija:Bakterijske bolesti]]