Aranđelovac (grad) - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '[[Kategorija:Okruzi Srbije' u '[[Kategorija:Okruzi u Srbiji'

2025-05-16T03:19:37Z

Zamjena teksta - '[[Kategorija:Okruzi Srbije' u '[[Kategorija:Okruzi u Srbiji'

←Starija inačica		Inačica od 16. svibanj 2025. u 03:19
Redak 27:		Redak 27:

	[[Kategorija:Gradovi u Srbiji]]		[[Kategorija:Gradovi u Srbiji]]
	[[Kategorija:Okruzi ~~Srbije~~]]		[[Kategorija:Okruzi u Srbiji]]

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{Naselje' u '{{Infookvir naselje'

2025-04-04T11:34:25Z

Zamjena teksta - '{{Naselje' u '{{Infookvir naselje'

←Starija inačica		Inačica od 4. travanj 2025. u 11:34
Redak 1:		Redak 1:
	{{~~Naselje~~\|ime=Aranđelovac\|slika_amblem_prazno_veličina=\|izvorno_ime=Аранђеловац\|slika_panorama=\|veličina_slike=\|opis_slike=\|slika_zastava=\|slika_zastava_veličina=\|slika_pečat=\|slika_pečat_veličina=\|slika_grb=Grb-Arandjelovac.jpg\|slika_grb_veličina=\|slika_amblem_prazno=\|dužina-minute=34\|dužina-oznaka=E\|slika_amblem_prazno_opis=\|veličina_karte=\|opis_karte=\|slika_karta1=\|veličina_karte1=\|opis_karte1=\|slika_lokacijska_karta_država=Srbija\|nadimak=\|geslo=\|širina-stupnjevi=44\|širina-minute=18\|širina-oznaka=N\|dužina-stupnjevi=20\|ime_vođe1=\|ime_genitiv=Aranđelovca\|lokacija_ime=[[Popis država\|Država]]\|lokacija_info=[[Srbija]]\|lokacija1_ime=Okrug\|lokacija1_info=[[Šumadijski okrug\|Šumadijski]]\|lokacija2_ime=Središte\|lokacija2_info=[[Aranđelovac]]\|lokacija3_ime=\|lokacija3_info=\|utemeljenje_ime=\|utemeljenje_datum=\|utemeljenje1_ime=\|utemeljenje1_datum=\|utemeljenje2_ime=\|utemeljenje2_datum=\|utemeljenje3_ime=\|utemeljenje3_datum=\|osnivač=\|nazvan_po=\|dijelovi=\|vrsta_dijelova=\|d1-d50\|vrsta_vlasti=\|vlast_bilješke=\|titula_vođe=[[Gradonačelnik]]\|ime_vođe=Dimitrije Jovanović\|stranka_vođe=\|titula_vođe1=\|slika_karta=\|titula_vođe2=\|površina_prazno2=\|površina_prazno1=\|ime_vođe3=\|titula_vođe4=\|ime_vođe4=\|površina_bilješke=\|površina_ukupna=376 km²\|površina_kopna=\|površina_vode=\|postotak_vode=\|površina_uža=\|površina_šira=\|površina_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1=\|površina_prazno2_ime=\|visina=259 m\|visina_izvor=\|visina_max=\|visina_min=\|stanovništvo_godina=2011.\|stanovništvo_bilješke=\|stanovništvo=\|stanovništvo_gustoća=122,5\|stanovništvo_uže=24.580\|stanovništvo_uže_gustoća=\|stanovništvo_šire=46.098\|stanovništvo_šire_gustoća=\|ime_vođe2=\|titula_vođe3=\|stanovništvo_gustoća_prazno1=\|stanovništvo_prazno2_ime=\|stanovništvo_prazno2=\|stanovništvo_gustoća_prazno2=\|vremenska_zona=Srednjeeuropsko vrijeme\|utc_pomak=+1\|vremenska_zona_DST=Srednjeeuropsko ljetno vrijeme\|utc_pomak_DST=+2\|poštanski_broj=34300\|pozivni_broj=(+381) 034\|autooznaka=\|gradovi_prijatelji=\|prazno_ime=\|prazno_info=\|prazno1_ime=\|prazno1_info=\|prazno2_ime=\|prazno2_info=\|prazno3_ime=\|prazno3_info=\|prazno4_ime=\|prazno4_info=\|prazno5_ime=\|prazno5_info=\|prazno6_ime=\|prazno6_info=\|web_stranica=http://www.arandjelovac.rs/\|bilješke=}}		{{Infookvir naselje\|ime=Aranđelovac\|slika_amblem_prazno_veličina=\|izvorno_ime=Аранђеловац\|slika_panorama=\|veličina_slike=\|opis_slike=\|slika_zastava=\|slika_zastava_veličina=\|slika_pečat=\|slika_pečat_veličina=\|slika_grb=Grb-Arandjelovac.jpg\|slika_grb_veličina=\|slika_amblem_prazno=\|dužina-minute=34\|dužina-oznaka=E\|slika_amblem_prazno_opis=\|veličina_karte=\|opis_karte=\|slika_karta1=\|veličina_karte1=\|opis_karte1=\|slika_lokacijska_karta_država=Srbija\|nadimak=\|geslo=\|širina-stupnjevi=44\|širina-minute=18\|širina-oznaka=N\|dužina-stupnjevi=20\|ime_vođe1=\|ime_genitiv=Aranđelovca\|lokacija_ime=[[Popis država\|Država]]\|lokacija_info=[[Srbija]]\|lokacija1_ime=Okrug\|lokacija1_info=[[Šumadijski okrug\|Šumadijski]]\|lokacija2_ime=Središte\|lokacija2_info=[[Aranđelovac]]\|lokacija3_ime=\|lokacija3_info=\|utemeljenje_ime=\|utemeljenje_datum=\|utemeljenje1_ime=\|utemeljenje1_datum=\|utemeljenje2_ime=\|utemeljenje2_datum=\|utemeljenje3_ime=\|utemeljenje3_datum=\|osnivač=\|nazvan_po=\|dijelovi=\|vrsta_dijelova=\|d1-d50\|vrsta_vlasti=\|vlast_bilješke=\|titula_vođe=[[Gradonačelnik]]\|ime_vođe=Dimitrije Jovanović\|stranka_vođe=\|titula_vođe1=\|slika_karta=\|titula_vođe2=\|površina_prazno2=\|površina_prazno1=\|ime_vođe3=\|titula_vođe4=\|ime_vođe4=\|površina_bilješke=\|površina_ukupna=376 km²\|površina_kopna=\|površina_vode=\|postotak_vode=\|površina_uža=\|površina_šira=\|površina_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1=\|površina_prazno2_ime=\|visina=259 m\|visina_izvor=\|visina_max=\|visina_min=\|stanovništvo_godina=2011.\|stanovništvo_bilješke=\|stanovništvo=\|stanovništvo_gustoća=122,5\|stanovništvo_uže=24.580\|stanovništvo_uže_gustoća=\|stanovništvo_šire=46.098\|stanovništvo_šire_gustoća=\|ime_vođe2=\|titula_vođe3=\|stanovništvo_gustoća_prazno1=\|stanovništvo_prazno2_ime=\|stanovništvo_prazno2=\|stanovništvo_gustoća_prazno2=\|vremenska_zona=Srednjeeuropsko vrijeme\|utc_pomak=+1\|vremenska_zona_DST=Srednjeeuropsko ljetno vrijeme\|utc_pomak_DST=+2\|poštanski_broj=34300\|pozivni_broj=(+381) 034\|autooznaka=\|gradovi_prijatelji=\|prazno_ime=\|prazno_info=\|prazno1_ime=\|prazno1_info=\|prazno2_ime=\|prazno2_info=\|prazno3_ime=\|prazno3_info=\|prazno4_ime=\|prazno4_info=\|prazno5_ime=\|prazno5_info=\|prazno6_ime=\|prazno6_info=\|web_stranica=http://www.arandjelovac.rs/\|bilješke=}}

	'''Aranđelovac''', grad i [[Aranđelovac (općina)\|općina]] u [[Srbija\|Srbiji]] SI od planine Bukulje. Nalazi se u [[Središnja Srbija\|središnjoj Srbiji]] te spada u [[Šumadijski upravni okrug\|Šumadijski okrug]].		'''Aranđelovac''', grad i [[Aranđelovac (općina)\|općina]] u [[Srbija\|Srbiji]] SI od planine Bukulje. Nalazi se u [[Središnja Srbija\|središnjoj Srbiji]] te spada u [[Šumadijski upravni okrug\|Šumadijski okrug]].

WikiSysop: bnz

2022-05-01T18:40:11Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 1. svibanj 2022. u 18:40
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Aranđelovac (grad)'''-->~~{{Naselje\|ime=Aranđelovac\|slika_amblem_prazno_veličina=\|izvorno_ime=Аранђеловац\|slika_panorama=\|veličina_slike=\|opis_slike=\|slika_zastava=\|slika_zastava_veličina=\|slika_pečat=\|slika_pečat_veličina=\|slika_grb=Grb-Arandjelovac.jpg\|slika_grb_veličina=\|slika_amblem_prazno=\|dužina-minute=34\|dužina-oznaka=E\|slika_amblem_prazno_opis=\|veličina_karte=\|opis_karte=\|slika_karta1=\|veličina_karte1=\|opis_karte1=\|slika_lokacijska_karta_država=Srbija\|nadimak=\|geslo=\|širina-stupnjevi=44\|širina-minute=18\|širina-oznaka=N\|dužina-stupnjevi=20\|ime_vođe1=\|ime_genitiv=Aranđelovca\|lokacija_ime=[[Popis država\|Država]]\|lokacija_info=[[Srbija]]\|lokacija1_ime=Okrug\|lokacija1_info=[[Šumadijski okrug\|Šumadijski]]\|lokacija2_ime=Središte\|lokacija2_info=[[Aranđelovac]]\|lokacija3_ime=\|lokacija3_info=\|utemeljenje_ime=\|utemeljenje_datum=\|utemeljenje1_ime=\|utemeljenje1_datum=\|utemeljenje2_ime=\|utemeljenje2_datum=\|utemeljenje3_ime=\|utemeljenje3_datum=\|osnivač=\|nazvan_po=\|dijelovi=\|vrsta_dijelova=\|d1-d50\|vrsta_vlasti=\|vlast_bilješke=\|titula_vođe=[[Gradonačelnik]]\|ime_vođe=Dimitrije Jovanović\|stranka_vođe=\|titula_vođe1=\|slika_karta=\|titula_vođe2=\|površina_prazno2=\|površina_prazno1=\|ime_vođe3=\|titula_vođe4=\|ime_vođe4=\|površina_bilješke=\|površina_ukupna=376 km²\|površina_kopna=\|površina_vode=\|postotak_vode=\|površina_uža=\|površina_šira=\|površina_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1=\|površina_prazno2_ime=\|visina=259 m\|visina_izvor=\|visina_max=\|visina_min=\|stanovništvo_godina=2011.\|stanovništvo_bilješke=\|stanovništvo=\|stanovništvo_gustoća=122,5\|stanovništvo_uže=24.580\|stanovništvo_uže_gustoća=\|stanovništvo_šire=46.098\|stanovništvo_šire_gustoća=\|ime_vođe2=\|titula_vođe3=\|stanovništvo_gustoća_prazno1=\|stanovništvo_prazno2_ime=\|stanovništvo_prazno2=\|stanovništvo_gustoća_prazno2=\|vremenska_zona=Srednjeeuropsko vrijeme\|utc_pomak=+1\|vremenska_zona_DST=Srednjeeuropsko ljetno vrijeme\|utc_pomak_DST=+2\|poštanski_broj=34300\|pozivni_broj=(+381) 034\|autooznaka=\|gradovi_prijatelji=\|prazno_ime=\|prazno_info=\|prazno1_ime=\|prazno1_info=\|prazno2_ime=\|prazno2_info=\|prazno3_ime=\|prazno3_info=\|prazno4_ime=\|prazno4_info=\|prazno5_ime=\|prazno5_info=\|prazno6_ime=\|prazno6_info=\|web_stranica=http://www.arandjelovac.rs/\|bilješke=}}		{{Naselje\|ime=Aranđelovac\|slika_amblem_prazno_veličina=\|izvorno_ime=Аранђеловац\|slika_panorama=\|veličina_slike=\|opis_slike=\|slika_zastava=\|slika_zastava_veličina=\|slika_pečat=\|slika_pečat_veličina=\|slika_grb=Grb-Arandjelovac.jpg\|slika_grb_veličina=\|slika_amblem_prazno=\|dužina-minute=34\|dužina-oznaka=E\|slika_amblem_prazno_opis=\|veličina_karte=\|opis_karte=\|slika_karta1=\|veličina_karte1=\|opis_karte1=\|slika_lokacijska_karta_država=Srbija\|nadimak=\|geslo=\|širina-stupnjevi=44\|širina-minute=18\|širina-oznaka=N\|dužina-stupnjevi=20\|ime_vođe1=\|ime_genitiv=Aranđelovca\|lokacija_ime=[[Popis država\|Država]]\|lokacija_info=[[Srbija]]\|lokacija1_ime=Okrug\|lokacija1_info=[[Šumadijski okrug\|Šumadijski]]\|lokacija2_ime=Središte\|lokacija2_info=[[Aranđelovac]]\|lokacija3_ime=\|lokacija3_info=\|utemeljenje_ime=\|utemeljenje_datum=\|utemeljenje1_ime=\|utemeljenje1_datum=\|utemeljenje2_ime=\|utemeljenje2_datum=\|utemeljenje3_ime=\|utemeljenje3_datum=\|osnivač=\|nazvan_po=\|dijelovi=\|vrsta_dijelova=\|d1-d50\|vrsta_vlasti=\|vlast_bilješke=\|titula_vođe=[[Gradonačelnik]]\|ime_vođe=Dimitrije Jovanović\|stranka_vođe=\|titula_vođe1=\|slika_karta=\|titula_vođe2=\|površina_prazno2=\|površina_prazno1=\|ime_vođe3=\|titula_vođe4=\|ime_vođe4=\|površina_bilješke=\|površina_ukupna=376 km²\|površina_kopna=\|površina_vode=\|postotak_vode=\|površina_uža=\|površina_šira=\|površina_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1_ime=\|stanovništvo_prazno1=\|površina_prazno2_ime=\|visina=259 m\|visina_izvor=\|visina_max=\|visina_min=\|stanovništvo_godina=2011.\|stanovništvo_bilješke=\|stanovništvo=\|stanovništvo_gustoća=122,5\|stanovništvo_uže=24.580\|stanovništvo_uže_gustoća=\|stanovništvo_šire=46.098\|stanovništvo_šire_gustoća=\|ime_vođe2=\|titula_vođe3=\|stanovništvo_gustoća_prazno1=\|stanovništvo_prazno2_ime=\|stanovništvo_prazno2=\|stanovništvo_gustoća_prazno2=\|vremenska_zona=Srednjeeuropsko vrijeme\|utc_pomak=+1\|vremenska_zona_DST=Srednjeeuropsko ljetno vrijeme\|utc_pomak_DST=+2\|poštanski_broj=34300\|pozivni_broj=(+381) 034\|autooznaka=\|gradovi_prijatelji=\|prazno_ime=\|prazno_info=\|prazno1_ime=\|prazno1_info=\|prazno2_ime=\|prazno2_info=\|prazno3_ime=\|prazno3_info=\|prazno4_ime=\|prazno4_info=\|prazno5_ime=\|prazno5_info=\|prazno6_ime=\|prazno6_info=\|web_stranica=http://www.arandjelovac.rs/\|bilješke=}}

	'''Aranđelovac''', grad i [[Aranđelovac (općina)\|općina]] u [[Srbija\|Srbiji]] SI od planine Bukulje. Nalazi se u [[Središnja Srbija\|središnjoj Srbiji]] te spada u [[Šumadijski upravni okrug\|Šumadijski okrug]].		'''Aranđelovac''', grad i [[Aranđelovac (općina)\|općina]] u [[Srbija\|Srbiji]] SI od planine Bukulje. Nalazi se u [[Središnja Srbija\|središnjoj Srbiji]] te spada u [[Šumadijski upravni okrug\|Šumadijski okrug]].

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-09T18:13:02Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje|ime=Aranđelovac|slika_amblem_prazno_veličina=|izvorno_ime=Аранђеловац|slika_panorama=|veličina_slike=|opis_slike=|slika_zastava=|slika_zastava_veličina=|slika_pečat=|slika_pečat_veličina=|slika_grb=Grb-Arandjelovac.jpg|slika_grb_veličina=|slika_amblem_prazno=|dužina-minute=34|dužina-oznaka=E|slika_amblem_prazno_opis=|veličina_karte=|opis_karte=|slika_karta1=|veličina_karte1=|opis_karte1=|slika_lokacijska_karta_država=Srbija|nadimak=|geslo=|širina-stupnjevi=44|širina-minute=18|širina-oznaka=N|dužina-stupnjevi=20|ime_vođe1=|ime_genitiv=Aranđelovca|lokacija_ime=[[Popis država|Država]]|lokacija_info=[[Srbija]]|lokacija1_ime=Okrug|lokacija1_info=[[Šumadijski okrug|Šumadijski]]|lokacija2_ime=Središte|lokacija2_info=[[Aranđelovac]]|lokacija3_ime=|lokacija3_info=|utemeljenje_ime=|utemeljenje_datum=|utemeljenje1_ime=|utemeljenje1_datum=|utemeljenje2_ime=|utemeljenje2_datum=|utemeljenje3_ime=|utemeljenje3_datum=|osnivač=|nazvan_po=|dijelovi=|vrsta_dijelova=|d1-d50|vrsta_vlasti=|vlast_bilješke=|titula_vođe=[[Gradonačelnik]]|ime_vođe=Dimitrije Jovanović|stranka_vođe=|titula_vođe1=|slika_karta=|titula_vođe2=|površina_prazno2=|površina_prazno1=|ime_vođe3=|titula_vođe4=|ime_vođe4=|površina_bilješke=|površina_ukupna=376 km²|površina_kopna=|površina_vode=|postotak_vode=|površina_uža=|površina_šira=|površina_prazno1_ime=|stanovništvo_prazno1_ime=|stanovništvo_prazno1=|površina_prazno2_ime=|visina=259 m|visina_izvor=|visina_max=|visina_min=|stanovništvo_godina=2011.|stanovništvo_bilješke=|stanovništvo=|stanovništvo_gustoća=122,5|stanovništvo_uže=24.580|stanovništvo_uže_gustoća=|stanovništvo_šire=46.098|stanovništvo_šire_gustoća=|ime_vođe2=|titula_vođe3=|stanovništvo_gustoća_prazno1=|stanovništvo_prazno2_ime=|stanovništvo_prazno2=|stanovništvo_gustoća_prazno2=|vremenska_zona=Srednjeeuropsko vrijeme|utc_pomak=+1|vremenska_zona_DST=Srednjeeuropsko ljetno vrijeme|utc_pomak_DST=+2|poštanski_broj=34300|pozivni_broj=(+381) 034|autooznaka=|gradovi_prijatelji=|prazno_ime=|prazno_info=|prazno1_ime=|prazno1_info=|prazno2_ime=|prazno2_info=|prazno3_ime=|prazno3_info=|prazno4_ime=|prazno4_info=|prazno5_ime=|prazno5_info=|prazno6_ime=|prazno6_info=|web_stranica=http://www.arandjelovac.rs/|bilješke=}}

'''Aranđelovac''', grad i [[Aranđelovac (općina)|općina]] u [[Srbija|Srbiji]] SI od planine Bukulje. Nalazi se u [[Središnja Srbija|središnjoj Srbiji]] te spada u [[Šumadijski upravni okrug|Šumadijski okrug]].

== Povijest ==
Kao selo Vrbica spominje se [[1718.]] za vrijeme austrijske okupacije poslije [[Habsburško-turski rat 1716. – 1718.]], a [[1735.]] kao šanac vojnogranične uprave i sjedište čete kapetana Mijuška Kujundžića, starješine srpskih graničara i [[Hajduci|hajduka]]. Na početku [[Prvi srpski ustanak|prvog srpskog ustanka]], u [[Ožujak|ožujku]] [[1804.]], u Vrbici je [[Dahije|dahija]] Kučuk-Alija iznenadio [[Karađorđe|Karađorđa]] i njegovih 50 momaka, prisilivši ga da, poslije kratke borbe, odstupi na Venčac. Vrbicu je knez [[Miloš Obrenović]] [[1859.]] proglasio za [[Varoš|varošicu]] pod imenom Aranđelovac.

U Aranđelovcu je [[1878.]] okrivljen za sudjelovanje u Topolskoj buni i strijeljan [[Socijalizam|socijalist]] i republikanac Jevrem, brat [[Svetozar Marković|Svetozara Markovića]].

U operacijama pri povlačenju srpske vojske, za vrijeme [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] Aranđelovac su zauzele jedinice austrougarske [[3. armija (Austro-Ugarska)|3. armije]], tijekom listopada [[1915.]], a oslobodile su ga jedinice srpske 1. armije u listopadu 1918.

=== Aranđelovac u Drugom svjetskom ratu ===
U [[Travanjski rat|Travanjskom ratu]] Aranđelovac su zauzele postrojbe njemačke 1. oklopne grupe [[14. travnja]] [[1941.]] Isti je dan održan prvi sastanak Vrhovnog štaba narodnooslobodilačkog partizanskog odreda (VŠ NOPO) za Srbiju na kojem je razrađen plan razvoja oružanog ustanka. Kolubarska četa, 1. šumadijskog odreda izvršila je [[23. kolovoza|23.]] na [[24. kolovoza]] [[1941.]] prepad na željezničku stanicu u Aranđelovcu i pritom je uništila.

Dijelovi 1. šumadijskog odreda prodrli su s [[13. listopada|13.]] na [[14. listopada]] 1941. u grad i uništili arhivu kotarskog načelstva. U selu Garaši kod Aranđelovca formirana je [[28. lipnja]] [[1943.]] 1. šumadijska udarna brigada, koja je iste večeri upala u grad i poslije borbe sa njemačkim postrojbama, povukla se na Bukulju. U selu Darosava formirana je [[25. travnja]] [[1944.]] Druga šumadijska brigada koja je vodila borbe na širem području grada.

==== Bitke oko grada za njegovo oslobođenje ====
U operacijama za oslobođenje Srbije 5. udarna divizija [[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|NOVJ-a]] pripremila je napad na grad koji su branili dijelovi njemačke 1. pukovnije ''Brandenburg'' sa 8o motornih vozila i 1,200 pripadnika [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] (SDS) i [[Četnici|četnika]]. Borbe su počele [[19. listopada]] kada je 10. krajiška udarna brigada napala preko Venčaca, 1. krajiška brigada preko Bukulje, 4. krajiška i 2. šumadijska brigada preko Preseke, i Aranđelovac je oslobođen 20. septembra.

No, Nijemci su, [[24. rujna]], sa 14. pukovnijom [[7. SS dragovoljačka gorska divizija "Prinz Eugen"|7. SS divizije ''Prinz Eugen'']] i 1. pukovnijom ''Brandenburg'' poduzeli protunapad na grad i zauzeli sela Banju i Brezovac te izbili na Venčac, ali na tom pravcu nisu imali više uspjeha. Zato su napali od sela [[Orašac (Aranđelovac, Srbija)|Orašca]], preko Preseke, sa oko 2,000 do 2,500 vojnika i četnika te su se uspjeli probiti u grad. Ipak su završnim protunapadom [[30. rujna]], konačno izbačeni iz Aranđelovca.

== Literatura ==

* ”Aranđelovac”, U: [[Vojna enciklopedija]], sv. 1., Beograd: Izdanje redakcije Vojne enciklopedije, 1970., str. 196.
* ''Oslobodilački rat naroda Jugoslavije 1941—1945'', I i II knj., Beograd, 1957. i 1965.
* ''Hronologija oslobodilačke borbe naroda jugoslavije 1941-1945'', Beograd, 1964.

[[Kategorija:Gradovi u Srbiji]]
[[Kategorija:Okruzi Srbije]]