Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 48 sati)

2026-08-30T07:01:39Z

Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 48 sati)

Nova stranica

{{infookvir mjesečev krater ili more
| ime =
| slika = Alexander_crater_4103_h2.jpg
| slika_opis = Snimka: [[Lunar Orbiter 4]] image<br>(točke su mrlje na originalnoj slici)
| koordinate = {{coord|40.3|N|13.5|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}
| koordinate_ref =
| promjer = 94,8 km<ref name="GPN"/>
| dubina = 410 m<ref name="Westfall_2000"/>
| kolongituda = 347
| nastanak = pred[[imbrij]]<ref name="Westfall_2000"/>
| eponim = [[Aleksandar Veliki]]
}}
[[Datoteka:Calippus + Alexander - LROC - WAC.JPG|mini|lijevo|300px|Krateri [[Calippus (krater)|Calippus]] i Alexander]]
'''Alexander''' je značajka [[Mjesečevi krateri|na Mjesecu]] slična [[Udarni krater|udarnom krateru]]. Nalazi se na neravnoj površini sjeverno od [[More vedrine|Mora vedrine]] ({{Lat.|Mare Serenitatis}}).<ref name="Moore_2001"/> Ova udubina datira iz [[Imbrij|predimbrijske]] epohe, dok je dno prekriven [[Mjesečeva mora|morem]] iz imbrijskog razdoblja.<ref name="Westfall_2000"/> Alexander leži jugozapadno od istaknutog kratera [[Eudoxus (mjesečev krater)|Eudoxus]] i istočno-sjeveroistočno od [[Calippus (krater)|Calippus]].

Ako je ovo ikada bio udarni krater,<ref name="Wood_2006"/> Alexanderova formacija je s vremenom toliko istrošena i deformirana da sada malo više nalikuje nizinskom području okruženom strmim planinskim lancima. Rubni segmenti leže duž sjeverozapadnog, zapadnog i južnog dijela depresije, dok je istočna strana otvorena prema okolnoj površini. Sačuvani zidovi su gotovo pravokutnog oblika, s najistaknutijim uzvišenjima na sjeverozapadu.

Pod je glatkiji i ima tamniji [[albedo]] u zapadnoj polovici, a postupno postaje svjetliji i nagnutiji prema istoku. Ima nekoliko malih brda. Unutar perimetra ove formacije nema značajnijih kratera, iako u grubljem istočnom dijelu ima mnogo malih kratera.<ref name="Bussey_Spudis_2004"/>{{Is|26}}Infracrveni spektar čistog kristalnog plagioklasa identificiran je na istočnom rubu.<ref name="Donaldson_Hanna_et_al_2014"/>

Ova depresija je dobila ime po [[Aleksandar Veliki|Aleksandru Velikom]] (356. – 323. pr. Kr.). [[Međunarodna astronomska unija]] formalno je usvojila njegovu oznaku 1935.<ref name="GPN"/> Ime su u [[Selenografija|lunarnu nomenklaturu]] uveli amaterski selenografi [[William Radcliffe Birt|William R. Birt]] i John Lee u devetnaestom stoljeću.<ref name="Whitaker_1999"/>

== Satelitski krateri ==
[[Datoteka:Alexander_sattelite_craters_map.jpg|mini|desno|450px|Alexander i satelitski krateri]]
{{SatelitskiKrateri/uvod}}<ref name="Grego_2015"/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! scope="col" rowspan=2 | Alexander<ref name="Bussey_Spudis_2004" />{{Is|291}}
! scope="col" colspan=2 | [[Selenografija|Selenografska]] ...
! scope="col" rowspan=2 | Promjer
|-
! scope="col" | širina
! scope="col" | dužina
|-
| A
| 40,7° S
| 14,9° I
| 4 km
|-
| B
| 40,3° S
| 15,2° I
| 4 km
|-
| C
| 38,5° S
| 14,9° I
| 5 km
|-
| K
| 40,5° S
| 19,3° I
| 4 km
|}

== Izvori ==
{{CSS image crop
| Image = ArchimedesCraterLOC.jpg
| bSize = 960
| cWidth = 600
| cHeight = 360
| oTop = 0
| oLeft = 355
| Location = right
| Description = Područje oko kratera Alexander (iznad središta)
| Link =
| Alt =
}}
</ref>

<ref name=Bussey_Spudis_2004>{{cite book
| last1 = Bussey
| first1 = B.
| author-link1 = Ben Bussey
| last2 = Spudis
| first2 = P.
| author-link2 = Paul Spudis
| date = 2004 | page=291
| title = The Clementine Atlas of the Moon
| publisher = [[Cambridge University Press]]
| location = New York
| isbn = 978-0-521-81528-4
}}</ref>

<ref name=Moore_2001>{{cite book
| first = Patrick
| last = Moore
| author-link = Patrick Moore
| date = 2001 | pages = 171–172
| title = On the Moon
| publisher = [[Sterling Publishing Co.]]
| isbn = 978-0-304-35469-6
| url = https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr
| access-date=2026-05-10
}}</ref>

<ref name=Westfall_2000>{{cite book
| title=Atlas of the Lunar Terminator
| first=John E. | last=Westfall
| publisher=Cambridge University Press
| year=2000 | isbn=978-0-521-59002-0 | page=202
| url=https://books.google.com/books?id=xaMqlhvo8NsC&pg=PA202 }}</ref>

<ref name=Whitaker_1999>{{cite book
| first = Ewen A.
| last = Whitaker
| author-link = Ewen Whitaker
| date = 1999 | pages = 221
| title = Mapping and Naming the Moon
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-62248-6
}}</ref>

<ref name=Wood_2006>{{cite web
| title=Not a Crater? | date=June 19, 2006
| first=Charles A. | last=Wood | author-link=Charles A. Wood
| work=Lunar Photo of the Day
| url=http://www2.lpod.org/wiki/July_1,_2016
| access-date=2026-05-10 }}</ref>

<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014>{{cite journal
| title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust
| last1=Donaldson Hanna | first1=K. L. | display-authors=etal
| journal=Journal of Geophysical Research: Planets
| volume=119 | issue=7 | pages=1516–1545 | date=July 2014
| doi=10.1002/2013JE004476 | bibcode=2014JGRE..119.1516D }}</ref>

<ref name=Grego_2015>{{cite book
| last=Grego | first=P. | year=2015
| chapter=Satellite Crater
| editor1-last=Hargitai | editor1-first=H.
| editor2-last=Kereszturi | editor2-first=Á.
| title=Encyclopedia of Planetary Landforms
| publisher=Springer | location=New York, NY
| doi=10.1007/978-1-4614-3134-3_328 }}</ref>
}}

== Literatura ==
{{refbegin}}
* {{cite book
| first = Fred W.
| last = Price
| date = 1988
| title = The Moon Observer's Handbook
| publisher = Cambridge University Press
| isbn = 978-0-521-33500-3
}}
* {{cite book
| last = Rükl
| first = Antonín
| author-link = Antonín Rükl
| date = 1990
| title = Atlas of the Moon
| publisher = [[Kalmbach Books]]
| isbn = 978-0-913135-17-4
}}
* {{cite book
| last = Webb
| first = Rev. T. W.
| author-link = Thomas William Webb
| date = 1962
| title = Celestial Objects for Common Telescopes
| edition = 6th revised
| publisher = Dover
| url = https://archive.org/details/celestialobjects00webb
}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}
* {{cite book
| first = Peter T.
| last = Wlasuk
| date = 2000
| title = Observing the Moon
| publisher = Springer
| isbn = 978-1-85233-193-1
}}
{{refend}}

== Vanjske poveznice ==
{{Commonscat-inline|}}

[[Kategorija:Krateri na Mjesecu]]

Alexander (krater) - Povijest promjena

Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 48 sati)