Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 36 sati)

2026-08-25T20:10:02Z

Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 36 sati)

Nova stranica

{{Infobox border
| name = Afganistansko-kineska granica
| image = Wakhan.png
| alt =
| caption = Zemljovid [[Wakhanski koridor|Wakhanskog koridora]], koji uključuje Afganistansko-kinesku granicu
| territory1 = {{Z+X|AFG}}
| territory2 = {{Z+X|KIN}}
| length = 92
| enclaves =
| established =
| establishedreason =
| current =
| currentreason =
| disestablished =
| disestablishedreason =
| treaties =
| notes =
}}
[[slika:Afghanistan_China_Locator.png|lijevo|mini|300px|{{legenda lijevo|#0F7001|Afganistan}}
{{legenda lijevo|#FC691F|Kina}}]]
'''Afganistansko-kineska granica''', duga 92 km<ref name="1964report"/> proteže se od [[Tromeđa|tromeđe]] s [[pakistan]]skim saveznim teritorijem [[Gilgit-Baltistan]]om, prati [[Razvodnica|razvodnicu]] duž planinskog lanca [[Mustagh]] i završava na tromeđi s [[Tadžikistan]]om. Ova kratka granica nalazi se na krajnjem sjeveroistoku Afganistana, udaljena od većeg dijela zemlje ili urbanih područja u obje zemlje, na kraju dugog, uskog [[Wakhanski koridor|Wakhanskog koridora]]. Kineska strana granice nalazi se u [[Dolina Karačukar|dolini Karačukar]]. Granicu presijeca nekoliko planinskih prijevoja, uključujući [[prijevoj Wakhjir]] na jugu i [[prijevoj Tegermansu]] na sjeveru.

== Opis ==
{{Višestruka slika
| podnožje = Granični stupovi
| smjer = vodoravni
| širina = 40

| slika1 = Boundary marker of Afghanistan.svg
| opis1 = {{Z|AFG}}

| slika2 = Boundary marker of China.svg
| opis2 = {{Z|KIN}}
}}
Obje strane granice su [[Zaštićeno područje|zaštićena područja]]: [[Nacionalni park Wakhan]] u [[Wakhan (okrug)|okrugu Wakhan]], [[Badahšan (pokrajina)|pokrajina Badahšan]] na afganistanskoj strani i [[Prirodni rezervat Taxkorgan]] u [[Tadžički autonomni okrug Taxkorgan|tadžičkom autonomnom okrugu Taxkorgan]], [[Kašgar (prefektura)|prefekturi Kašgar]], [[Xinjiang|autonomnoj regiji Xinjiang]] na kineskoj strani.

Granica označava najveću razliku u zemaljskim [[Vremenska zona|vremenskim zonama]] na Zemlji, s razlikom od 3,5 sata između afganistanskog [[UTC+4:30|UTC+04:30]] i kineskog [[UTC+8|UTC+08:00]].<ref name="insider.com"/>

== Povijest ==
Pogranično područje bilo je prometnica na [[Put svile|Putu svile]]. Vjeruje se da je poznati kineski budistički hodočasnik [[Xuanzang]] prošao ovaj prijevoj na svom povratku u Kinu oko [[649.]] godine.<ref name="book_Unit"/>

Granica između Afganistana i Kine utvrđena je sporazumom između [[Britansko Carstvo|Britanskog]] i [[Rusko Carstvo|Ruskog]] carstva 1895. godine kao dio [[Velika igra|Velike igre]], iako se Kinezi i Afganistanci konačno nisu dogovorili o granici sve do 1963.<ref name="border_agreement" /><ref name="web._" /> [[Kraljevina Afganistan]] i [[Kina|Narodna Republika Kina]] demarkirale su svoju granicu 1963.<ref name="border_agreement" /><ref name="npc.gov.cn" />

Vjeruje se da se u novije vrijeme glavni prijevoj, [[prijevoj Wakhjir]], ponekad koristi kao ruta za krijumčarenje droge niskog intenziteta, za prijevoz opijuma proizvedenog u Afganistanu u Kinu.<ref name="caravanistan"/> Tijekom 2000-ih, Afganistan je u nekoliko navrata tražio od Kine da otvori granicu u Wakhanskom koridoru iz ekonomskih razloga ili kao alternativnu rutu opskrbe za borbu protiv [[Talibanska pobuna|talibanske pobune]]. Međutim, Kina se opirala, uglavnom zbog nemira u svojoj krajnjoj zapadnoj pokrajini [[Xinjiang]], koja graniči s koridorom.<ref name="hindu.com"/><ref name="bbc"/> [[SAD]] su (prema vijestima iz 2009.) zatražile od Kine da otvori koridor.<ref name="southasiaanalysis.org"/>

Regionalna vlada Kašgara iznosila je prijedloge i planove za otvaranje [[Prijevoj Tegermansu|prijevoja Tegermansu]] kao ulazne luke u gospodarske svrhe još od 1990-ih.<ref name="china.com.cn"/><ref name="kashi.gov.cn"/> Međutim, to se još nije dogodilo. Do 2025. godine kineska vojska postavila je visoku zelenu ogradu duž granice,<ref name="Fern 2025"/> a prije toga i nekoliko velikih [[vojarna|vojarni]].<ref name="CCTV-7"/><ref name="Steve Middleton"/>

== Geografija ==
[[Datoteka:Afghanistan-China_Boundary._4-69._LOC_gm70003373_cropped.jpg|mini|desno|450px|Granica između Afganistana i Kine (1969.),{{Efn|iz zemljovida: "NAMES AND BOUNDARY REPRESENTATION ARE NOT NECESSARILY AUTHORITATIVE"}} uključuje većinu značajki spomenutih u ugovoru iz 1963.]]
Članak 1. Ugovora o granici iz 1963. opisuje granicu između Afganistana i Kine, počevši od južnog kraja:<ref name="govdoc"/>
{{blockquote|Počevši od vrha visokog 5630 metara - čije su referentne koordinate približno {{coord|37|03|N|74|36|E|display=inline}} na južnom kraju, granična linija između dviju zemalja proteže se duž razvodnice planinskog lanca Mustagh između rijeke Karachukur Su, pritoka rijeke Taškurgan, s jedne strane, i izvori [[Bartang|Aksu]] i rijeke Wakhjir, gornji tok rijeke Wakhan, s druge strane, prolazeći kroz Južni Wakhjir Daban (nazvan [[prijevoj Wakhjir]] na afganistanskoj karti) na nadmorskoj visini od 4923 metra, Sjeverni Wakhjir Daban (nazvan samo na kineskoj karti), Zapadni Koktorok Daban (nazvan samo na kineskoj karti), Istočni Koktorok Daban (nazvan prijevoj Kara Jilga na afganistanskoj karti), Tok Man Su Daban (nazvan prijevoj Mihman Yoli na afganistanskoj karti), Sirik Tash Daban (nazvan samo na kineskoj karti), Kokrash Kol Daban (nazvan [[prijevoj Tegermansu|prijevoj Tigarman Su]] na afganistanskoj karti) i doseže vrh Kokrash Kol (nazvan vrh Povalo Shveikovski na afganistanskoj karti) s visinom od 5698 metara.}}
Sjeverni kraj granice nalazi se na tromeđi Afganistana, Kine i Tadžikistana na vrhu Povalo-Švejkovskogo<ref name="Abdullaev 2018"/><ref name="nj43"/> / vrh Kokraš Kol (vrh Kekelaqukaole),<ref name="1964report" /><ref name="dtic.mil"/> [[Krajnje zemljopisne točke Afganistana|najistočnija točka Afganistana]].

== Granični prijelazi ==
Povijesno gledano, glavni prijelaz između dvije strane bio je [[prijevoj Wakhjir]]. Prijevoj Wakhjir koristi se najmanje tisućljeće, još od [[Put svile|Puta svile]]. Osim prijevoja Wakhjir, tu je i [[prijevoj Tegermansu]] koji se nalazi na krajnjem istočnom kraju [[Mali Pamir|Malog Pamira]].

Prijevoji su zatvoreni jer je [[dolina Karačukar]], na kineskoj strani, zatvorena za posjetitelje; međutim, lokalnim stanovnicima i stočarima iz tog područja dopušten je pristup.

== Povijesne karte i galerija ==
Povijesne karte afganistansko-kineske granice na engleskom jeziku, od sredine do kraja 20. stoljeća:
<gallery mode="packed" heights="160">
Datoteka:Plate_23._Sect._II-_Chinese_Turkistan,_Kashmir_&_Jamu_of_maps_of_Constables_1893_hand_atlas.jpg|Karta regije (1893.)
Datoteka:STANFORD(1917)_p61_PLATE19._SINKIANG_(14597194848).jpg|Karta koja uključuje granicu između Afganistana i Kine (1917.)
Datoteka:Txu-oclc-6654394-nj-43-5th-ed.jpg|S Međunarodne karte svijeta (AMS, 1966.){{Efn|Iz zemljovida: "DELINEATION OF INTERNATIONAL BOUNDARIES MUST NOT BE CONSIDERED AUTHORITATIVE"}}
Datoteka:NJ-43-10_Tokhtamysh,_USSR;_China;_Afghanistan;_Pakistan.jpg|Karta koja uključuje granicu između Afganistana i Kine (ACIC, 1969.)
Datoteka:Operational_Navigation_Chart_G-7,_6th_edition.jpg|Pogranično područje (DMA, 1980.) {{Efn|From map: "The representation of international boundaries is not necessarily authoritative."}}
Datoteka:Txu-pclmaps-oclc-22834566_g-7a.jpg|Pogranično područje (DMA, 1984.) {{Efn|From map: "The representation of international boundaries is not necessarily authoritative"}}
Datoteka:Hindu_Kush_satellite_image.jpg|Satelitska snimka regije s označenom granicom između Afganistana i Kine
Datoteka:Vakhan_(Wakhan)_Corridor.jpg|Wakhanski koridor uključujući granicu između Afganistana i Kine
</gallery>

== Povezani članci ==
* [[Afganistansko-kineski odnosi]]

== Bilješke ==
{{Bilješke}}

== Izvori ==
{{Izvori|refs=
<ref name="1964report">{{Citiranje weba
|url= https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP08C01297R000100120005-5.pdf
|title=The Afghanistan - China Boundary Settlement
|author=Thomas L. Hughes
|publisher=[[Bureau of Intelligence and Research]]
|via=[[CIA]]
|date= 1964-01-14
|accessdate=2021-09-10
|pages=1, 4
|quote=The new boundary, 57 miles long,{...}and reaches Peak Kokrash Kol (called Peak Povalo Shveikovski on the Afghan map) with a height of 5,698 meters.
}}</ref>

<ref name="insider.com">{{Citiranje weba
|url=https://www.insider.com/afghanistan-china-tiny-46-mile-border-what-it-is-like-2019-6
|title=Afghanistan shares a tiny 46-mile border with China — here's the intriguing story of how the 2 countries became neighbors
|author=Bill Bostock
|publisher=Insider Inc.
|via=[[CIA]]
|date=2019-06-27
}}</ref>

<ref name="book_Unit">{{Cite magazine
| last = Stein
| first = M. Aurel
| authorlink = Aurel Stein
| title = Exploration in Chinese Turkestan
| magazine = [[United States Congressional Serial Set]]
| number = 748
| page = 752
| url = https://books.google.com/books?id=Neg3AQAAIAAJ&q=wakhjir+pass&pg=PA752
| publisher = [[Smithsonian Institution]]
| location = Washington, D.C.
| date = 1903-06-30
| accessdate = 2017-02-03
}}</ref>

<ref name="border_agreement">{{cite wikisource
|title=中华人民共和国和阿富汗王国边界条约
|trans-title=Sporazum o granici između Afganistana i Kine
|wslanguage=zh
|date=1963-11-22}}</ref>

<ref name="web._">{{Citiranje weba
| title = International Boundary Study - Afghanistan – China Boundary
| author = Office of the Geographer
| date = 1969-05-01
| accessdate = 2017-02-03
| publisher = [[Bureau of Intelligence and Research]]
| url = http://www.law.fsu.edu/library/collection/limitsinseas/IBS089.pdf
| archive-url = https://web.archive.org/web/20150103225351/http://www.law.fsu.edu/library/collection/limitsinseas/IBS089.pdf
| archive-date = 2015-01-03
| language = en
| quote = The Afghanistan–China boundary agreement, signed on November 22, 1963, was the fifth of these boundaries treaties initiated by the Chinese communists.
}}</ref>

<ref name="npc.gov.cn">{{Citiranje weba
|url=http://www.npc.gov.cn/wxzl/gongbao/2000-12/16/content_5000869.htm
|script-title=zh:全国人民代表大会常务委员会关于签订中华人民共和国和阿富汗王国边界条约的决议
|language=zh-hans
|publisher=[[Nacionalni narodni kongres]]
|accessdate=2020-01-12
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017033555/http://www.npc.gov.cn/wxzl/gongbao/2000-12/16/content_5000869.htm
|archivedate=2013-10-17
|url-status=live}}</ref>

<ref name="caravanistan">{{Citiranje weba
| title = Afghanistan border crossings
| work = Caravanistan
| accessdate = 2017-02-03
| url = http://caravanistan.com/border-crossings/afghanistan/
| language = en
| quote = It is mostly used as a low-intensity drug-smuggling corridor to bring opium to China during the summer.
}}</ref>

<ref name="hindu.com">{{Citiranje weba
|title=Afghanistan tells China to open Wakhan corridor route
|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/003200906111512.htm
|access-date=
|date=2009-06-11
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110108051455/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/003200906111512.htm
|archive-date=2011-01-08
|website=[[The Hindu]]}}</ref>

<ref name="bbc">[https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8097933.stm China mulls Afghan border request]. [[BBC News Online]]. June 12, 2009</ref>

<ref name="southasiaanalysis.org">{{Citiranje weba
|title=South Asia Analysis Group: Paper No. 3579
|date=2009-12-31
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613093607/http://www.southasiaanalysis.org//papers36/paper3579.html
|archive-date=2011-01-08
|url-status=dead}}</ref>

<ref name="china.com.cn">{{Citiranje weba
| title = 新疆对外开放口岸一览表
| author =
| work = china.com.cn
| date =
| access-date = 23 December 2019
| url = http://www.china.com.cn/chinese/zhuanti/xjbjmy/656970.htm
| language = zh
| quote = 国别:阿富汗口岸名称:托克满苏开放时间:未定说明:规划开放口岸（98年） Country: Afghanistan, Name of port: Tegermansu, Opening date: Undecided, Notes: Planning to open the port (1998)
}}</ref>

<ref name="kashi.gov.cn">{{Citiranje weba
| title = 喀什地区国民经济和社会发展第十三个五年
| trans-title = 13. petogodišnji plan regionalnog gospodarskog i društvenog razvoja Kašgara (2016.-2020.)
| author = 喀什地区发展和改革委员会 (Odbor za razvoj i reformu regije Kašgar)
| date = 2016-03-17
| access-date = 23 December 2019
| url = http://www.kashi.gov.cn/UploadFiles/Article/2016/3/201603171017559267.doc
| quote = 推进新建中国-阿富汗托克满苏陆路口岸、中国-巴基斯坦铁路口岸、中国-塔吉克斯坦铁路口岸。改善现有口岸通关条件。
| archive-date = 2019-10-22
| archive-url = https://web.archive.org/web/20191022230313/http://www.kashi.gov.cn/UploadFiles/Article/2016/3/201603171017559267.doc
| url-status = dead
}}</ref>

<ref name="Fern 2025">{{Citiranje weba
| title=The Taliban's Plan to Control Global Trade
| publisher=Fern
| website=YouTube
| date=2025-12-15
| url=https://www.youtube.com/watch?v=LAPcW7OAv98
| access-date=2025-12-20
}}</ref>

<ref name="CCTV-7">{{Cite web
| title = 军事纪实
| trans-title = Documentary for Military
| author =
| publisher = CCTV-7
| date =
| access-date = 23 December 2019
| url = http://tv.cctv.com/lm/jsjs/
| language =
| quote =
}}</ref>

<ref name="Steve Middleton">{{cite web
|title=The frontier in the eyes of a company commander
|website=YouTube
|publisher=Steve Middleton
|date=2021-08-23
|url=https://www.youtube.com/watch?v=BQuNjVfuv6w
|language=en
|access-date=2021-08-25
}}</ref>

<ref name="govdoc">{{cite web
|url=http://www.law.fsu.edu/library/collection/LimitsinSeas/IBS089.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103225351/http://www.law.fsu.edu/library/collection/limitsinseas/IBS089.pdf
|url-status=dead
|title=International Boundary Study Afghanistan – China Boundary
|archive-date=2015-01-03
|access-date=2024-05-21
}}</ref>

<ref name="Abdullaev 2018">{{Citiranje knjige
|url=https://books.google.com/books?id=OsllDwAAQBAJ&pg=PA92
|title=Historical Dictionary of Tajikistan
|author=Kamoludin Abdullaev
|edition=3
|publisher=[[Rowman & Littlefield]]
|date=2018
|isbn=9781538102527
|page=92
|quote=[[Kinesko-tadžikistanska granica|CHINA-TAJIK BORDER]].{...}This mountainous boundary runs along the [[Sarikol (gorje)|Sarikol]] mountain range in eastern Tajikistan, reaching in [[Pamir (gorje)|Pamir]] the [[Afghanistansko-tadžikistanska granica|Afghan border]] at the Povalo-Shveikovskogo peak (5,543 meters above sea level).
|via=[[Google Books]]}}</ref>

<ref name="nj43">{{Citiranje weba
|location=[[Washington, D. C.]]
|url=http://legacy.lib.utexas.edu/maps/imw/txu-oclc-6654394-nj-43-5th-ed.jpg
|language=en
|title=NJ 43 Su-fu [U.S.S.R., China, Afghanistan, Pakistan, State of Jammu and Kashmir] Series 1301, Edition 5-AMS
|date=March 1967
|via=[[Perry–Castañeda Library Map Collection]]
|publisher=[[Army Map Service]]
|quote=Pik Povalo-Shveikovskogo
}}</ref>

<ref name="dtic.mil">{{Citiranje weba
|url=https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a356057.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111103014/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a356057.pdf
|url-status=live
|archive-date=January 11, 2020
|title=China Report Political, Sociological and Military Affairs No. 363
|date=18 November 1982
|accessdate=11 January 2020
|page=1
|publisher=[[United States Joint Publications Research Service]]
|via=[[Defense Technical Information Center]]
|quote=If we open up the Atlas of the People's Republic of China we will find that the region of the Pamir, the western extremity of Xinjiang, from the Wuzibieli [Uzbel] Pass1 to the south down to the Kekelaqukaole Peak (which the Soviet Russians call "Pavel Shveikovsky Peak") is designated as a not limited area.
}}</ref>
}}

== Daljnje čitanje ==
* [https://fall.law.fsu.edu/collection/LimitsinSeas/IBS089.pdf International Boundary Study No. 89 – May 1, 1969 Afghanistan – China Boundary]

{{Granice Afganistana}}
{{Granice Narodne Republike Kine}}
[[Kategorija:Državne granice]]
[[Kategorija:Afganistansko-kineska granica| ]]

Afganistansko-kineska granica - Povijest promjena

Bot1: Automatski uvoz s hrwiki (zadnjih 36 sati)